Województwo mazowieckie

Zsieciowani
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 1 lipiec 2015-30 czerwiec 2016
ilustracja

Kończy się pewien etap unijnego wsparcia, nazywany perspektywą 2007-13. W tym czasie Mazowsze korzystało z kilku programów – m.in. tych dotyczących rozwoju wsi. Właśnie w tej sferze niezwykle ważną rolę odegrała Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich. Scalała różne środowiska, skupiała wokół siebie ludzi zajmujących się różnymi dziedzinami, inicjowała wiele wydarzeń, a w innych po prostu współuczestniczyła. Wszystko po to, by mieszkańcy obszarów wiejskich mieli możliwość zarówno pochwalić się tym, co robią dla swoich społeczności, jak i podejrzeć, co dobrego robią inni, a co można wprowadzić u siebie. Z jednej strony przyszedł czad podsumowań, z drugiej – wyczekiwania w gotowości na nową działalność.

– Chciałbym podziękować wszystkim partnerom KSOW, wszystkim niezwykle aktywnym ludziom, którzy sprawili, że przez te lata tak wiele działo się na obszarach wiejskich – podsumował ostatnie lata marszałek Adam Struzik. – Dzięki działaniom osób pracujących na rzecz tej sieci coraz więcej widzimy i słyszymy nie tylko o inwestycjach infrastrukturalnych, ale też o działalności kulturalnej na rzecz „małych ojczyzn”, o dziedzictwie lokalnym, a z drugiej strony o sposobach unowocześniania wsi i możliwościach sięgania po różnego typu wsparcie. Liczę na to, że tak dobra praca będzie kontynuowana.

KSOW – czyli Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich to coś, co dziś chętnie nazywane jest platformą współpracy, siecią kontaktów, porozumieniem między różnego typu organizacjami działającymi na obszarach wiejskich oraz na rzecz ich rozwoju. Wszystko po to, by wymieniać się doświadczeniami z inicjatyw, które służą zmianom na tych obszarach. To z jednej strony zbieranie i popularyzowanie dobrych praktyk, z drugiej – inicjowanie wydarzeń, które pokażą najlepsze rozwiązania. W ten sposób aktywizowane są różne grupy i organizacje zaangażowane w rozwój wsi.

KSOW była finansowana z pieniędzy unijnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 (PROW). Wiele stowarzyszeń. organizacji i samorządów oraz przedsiębiorców czeka, że nadal będzie istniało takie narzędzie współpracy.

KSOW na Mazowszu

Za całą działalność KSOW w województwie mazowieckim odpowiedzialny jest tzw. Sekretariat Regionalny. Tworzyło go kilka osób. To one spinały przedsięwzięcia centralne – inicjowane przez tzw. Sekretariat Centralny, projekty autorskie – rzadko spotykane w innych regionach, oraz pomysły zewnętrzne, w których rola regionalnej grupy ograniczała się do wsparcia organizacyjnego i finansowego inicjatyw oddolnych. Wszystkie były dla zespołu wyzwaniem.

Próbując podsumować te najważniejsze wydarzenia, trzeba pamiętać przede wszystkim o akcjach, które dla Mazowszan stworzył regionalny KSOW. Wśród nich były szkolenia, konferencje, warsztaty, ale chyba najbardziej zauważalne były konkursy – w tym o tytuł liderki wiejskiej i na najlepszą orkiestrę dętą.

Kontakty nawiązane podczas licznych spotkań zaowocowały współpracą wielu grup – samorządów, organizacji pozarządowych, przedsiębiorców czy lokalnych grup działania. Niezależnie od tego, jaką postać przybierze dalsza działalność Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich, wypracowane relacje, utrwalone przykłady dobrych praktyk z pewnością zaowocują dalszą aktywnością różnych osób. Cel jest prosty – adekwatny do bieżącej sytuacji, szeroko pojęty rozwój obszarów wiejskich.

Świeże spojrzenie na mazowiecką wieś

Nic tak nie pobudza do działania jak rywalizacja. Dlatego mazowiecki KSOW postanowił stworzyć kilka autorskich konkursów. Tematów nie trzeba było wymyślać, nasuwały się same. Wystarczyła tylko baczna obserwacja tego, co dzieje się na wsi. Tak oto zrodziły się pomysły m.in. na konkurs o tytuł najaktywniejszej liderki wiejskiej czy na najlepszą orkiestrę dętą.

Pierwszą inspiracją stali się młodzi ludzie. W końcu to w dużym stopniu od nich zależy, jak mazowiecka wieś będzie się dalej rozwijała. W 2011 r. odbyła się pierwsza edycja konkursu „Na najlepszą pracę magisterską dotycząca wsi i rolnictwa”. Zakres tematów był rozległy – jedyne ograniczenie to teren, bo prace musiały dotyczyć rozwoju obszarów wiejskich w województwie mazowieckim. Mogły więc dotyczyć zmian infrastrukturalnych z udziałem środków unijnych, wykorzystania nowych technologii czy rolnictwa ekologicznego oraz podnoszenia jakości żywności. Równie mile widziane były badania aktywności społeczności wiejskich lub badania poziomu jakości życia mieszkańców wsi, a także organizacji spółdzielczości oraz grup producenckich. W konkursie mogły brać udział również „magisterki” poświęcone turystyce czy wykorzystaniu dóbr kultury.

Chodziło o to, by docenić najlepsze pomysły, ale też zainspirować do ambitnego spojrzenia na wieś, szukać i jednocześnie nagłaśniać najciekawsze rozwiązania.

Początki nie były łatwe. Zanim konkurs trafił do szerszego grona, mazowiecki KSOW wybierał spośród prac, z których nie wszystkie dało się wysoko ocenić. W pierwszej edycji nie przyznano I miejsca. Kolejne cieszyły się większym powodzeniem i przynosiły wielu nagrodzonych, a nawet wyróżnionych. Niestety, choć nie chodzi o ilość, ale o jakość, to w ubiegłym roku konkurs musiał być odwołany, bo zgłoszeń było za mało, by móc prace ze sobą zestawiać.

Z pewnością jednak wielu studentów decyduje się na analizowanie i opisywanie zmian, jakie zachodzą na mazowieckiej wsi. Może będzie jeszcze kiedyś okazja, by ich za te obserwacje nagrodzić.

Cała władza w rękach kobiet

Dwie edycje tego konkursu pokazały, że kobiet będących liderami lokalnej społeczności (w każdym tego słowa znaczeniu) na Mazowszu nie brakuje. Zgłoszeń było zawsze dużo, co przysparzało nieco kłopotów komisji konkursowej. Jednak takie kłopoty to sama przyjemność – tego typu konkursy Sekretariat Regionalny z pewnością chciałby nadal organizować.

Konkurs powstał z myślą o docenieniu i wypromowaniu liderek społeczności wiejskiej – działaczek kół gospodyń wiejskich, organizacji pozarządowych, lokalnych grup działania itd. Takich kobiet aktywnych i zarażających pozytywną energią na Mazowszu nie brakuje. Te zgłaszane do konkursu musiały przedstawić udokumentowaną działalność, np. w postaci kronik, sprawozdań, relacji w mediach.

Panie biorące udział w konkursie musiały dodatkowo rozwiązać test dotyczący naszego województwa, ale też Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich i oczywiście działalności KSOW. Poza testem czekała je rozmowa z komisją konkursową, przed którą musiały zaprezentować swoją działalność i udowodnić, że to, co robią, zasługuje na najwyższe nagrody. – Ta nagroda to podsumowanie i docenienie wszystkiego, co robię. A przecież praca społeczna to taki rodzaj aktywności, za którą nie ma wynagrodzenia. Wykonuje się ją dla siebie i dla innych, bez oczekiwania profitów – mówiła po ogłoszeniu wyników zwyciężczyni drugiej edycji Anna Szpura ze Starej Kornicy w powiecie łosickim.

Co ciekawe, zwyciężczyni pierwszej edycji – Teresa Majkusiak ze Skaryszewa była później w kolejnym roku przewodniczącą jury. Gdy wygrała pierwszą edycję konkursu, w wywiadzie dla „eKSkspresOWego przeglądu wydarzeń” mówiła: – Cokolwiek nie powiem zabrzmi nieskromnie, choć bardzo się cieszę, że moja praca została tak uhonorowana. Myślę, że prawdziwa liderka musi mieć zapał i konsekwencję w działaniu oraz dobry kontakt z ludźmi […] Największym moim wyzwaniem i dumą jest kierowanie lokalną grupą działania. W kilka lat zdobyliśmy solidną wiedzę na temat funduszy unijnych i przekazaliśmy ją mojej społeczności lokalnej. Początkowy sceptycyzm przemienił się w  duże zaangażowanie i przekonanie, że LGD pomaga w pozyskiwaniu funduszy i realizowaniu ciekawych projektów.

Moc orkiestr dętych

Kolorowo i rytmicznie – tak zawsze wyglądały zakończenia konkursów „Na najlepszą orkiestrę dętą Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich”. To kolejna inicjatywa mazowieckiego KSOW, która cieszyła się powodzeniem zarówno wśród zgłaszających się orkiestr, jak i wśród późniejszej publiczności.

Tradycja orkiestr dętych na Mazowszu sprawiła, że nie brakuje w naszym regionie coraz lepiej prowadzonych zespołów. Ich działalność artystyczna nie ogranicza się jedynie do grania. Wiedzą znakomicie, że orkiestra dęta musi tak samo dobrze brzmieć, jak i wyglądać.

Właśnie takie były grupy zgłaszane do obu edycji konkursu „Na najlepszą orkiestrę dętą Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich”. Dzięki temu przesłuchania, które były głównym etapem starania się o nagrodę, stawały się wielkim świętem muzyki. Wszystko dopracowane w najmniejszym calu – mundury, uniformy, parady musztry przygotowane tak, by zrobić najlepszy pokaz, i oczywiście jak najlepiej dopracowane utwory – zarówno muzyki poważnej, jak i aranżacje rozrywkowe. Walczono nie tylko o uznanie, ale również o nagrodę 10 tys. zł.

Pierwszą edycję konkursu wygrały ex aequo orkiestry OSP Gozdowo i OSP Nadarzyn, a drugą — Młodzieżowa Orkiestra Dęta Miasta Zwolenia.

KSOW w mediach

To właśnie media są głównym partnerem KSOW w misji informowania i promowania dobrych praktyk. KSOW chętnie informuje o tym, co dzieje się na mazowieckiej wsi, a lokalni dziennikarze przekazują tę informację mieszkańcom naszego regionu. Stąd również pomysł na tematyczne cykle w prasie regionalnej, w wielu rozgłośniach radiowych i telewizji regionalnej („WIEŚci z Mazowsza”) prowadzone od kilku lat. Poza tym KSOW stworzył własną rubrykę „eKSpresOWy przegląd wydarzeń” w miesięczniku województwa mazowieckiego „Kronika Mazowiecka”.

Zorganizowany został również konkurs „Na najlepszy materiał prasowy, radiowy lub telewizyjny dotyczący rozwoju obszarów wiejskich”, ale doczekał się tylko jednej edycji. Mimo że media o wsi mówią dość często, nie zawsze autorzy tych materiałów mieli potrzebę bycia ocenianym w konkursie. Do konkursu zawsze będzie można wrócić, gdy okaże się, że wzrosło zainteresowanie nim.

Laureat nagrody Maciej Miłosz z „Dziennika Gazety Prawnej“ zapytany o to, jak z perspektywy Warszawy ocenia rozwój polskiej i mazowieckiej wsi, odpowiedział: – […] najbardziej rzucają się w oczy dwie zmiany: coraz lepsze maszyny oraz coraz bardziej zadbane obejścia wokół gospodarstw. Widać to także w liczbach – olbrzymie środki unijne, które trafiają np. na modernizację gospodarstw rolnych, robią swoje. […] trzeba wspomnieć także coraz lepsze drogi. […] W tej beczce miodu jest jednak także sporo dziegciu. Wciąż są miejsca, gdzie bieda aż piszczy, a kompetencje kulturowe mieszkańców w żaden sposób nie przystają do XXI w.

Targi – najlepszy sposób na pokazanie siebie

Od początku istnienia mazowiecki KSOW brał udział w ogromnej imprezie – Międzynarodowych Targach Turystyki Wiejskiej i Agroturystyki AGROTRAVEL w Kielcach. Za każdym razem zapraszane tam były lokalne grupy działania, zespoły folklorystyczne, wytwórcy produktów tradycyjnych i regionalnych. Targi wymagały też odpowiedniej oprawy, więc nie brakowało dodatkowych muzycznych czy artystycznych atrakcji. Wszystko po to, by kolejne sezony turystyczne były dla Mazowsza coraz bardziej udane.

Efektem zaangażowania wielu osób były wielokrotne nagrody i wyróżnienia. W 2009 r. i 2013 r. z AGROTRAVEL mazowiecki KSOW i uczestnicy wracali z wyróżnieniami w konkursie na najciekawsze stoisko targowe. W 2014 r. przywieźli nagrodę za III miejsce w tym konkursie, a w tym roku — statuetkę za II miejsce. To najlepsze podsumowanie targowych działalności. – Z całą pewnością jest to wspaniały sposób na promocję naszych regionów i lokalnych społeczności. Odczuliśmy to i w liczbie rozdanych materiałów promocyjnych, wydanych porcji degustacyjnych i w tłoku wokół naszych stoisk. A pomysłów na przyszły rok nie zabraknie — po III i II miejscu w konkursie na najatrakcyjniejsze stoisko targowe, oczywiście mamy chrapkę na najwyższy stopień podium – podsumował tegoroczny udział w AGROTRAVEL Cezary Nowek prezes LGD „Razem dla Radomki”.

Wieś się rozwija

Mazowiecki KSOW był również odpowiedzialny za regionalny etap ważnego konkursu „Przyjazna Wieś”. Konkurs miał pokazywać najlepsze projekty wspierające rozbudowę infrastruktury na terenach wiejskich, współfinansowane z funduszy europejskich. Była to więc coroczna okazja do promowania dobrych praktyk i najciekawszych rozwiązań. W 2013 r. zgłoszony przez Mazowsze projekt „Poprawa infrastruktury technicznej terenów inwestycyjnych w Przasnyskiej Strefie Gospodarczej” (prowadzony przez samorząd powiatu przasnyskiego) zdobył najwyższy laur w etapie ogólnopolskim.

Na sportowo

Nic tak dobrze nie pobudza do zdrowej rywalizacji jak sport. Okazją do tego była Spartakiada Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich, która również integrowała partnerów sieci. W ostatnich latach nie realizowano tego projektu, ale podsumowując całą działalność KSOW nie sposób go ominąć. A może nawet do niego wrócić. Zwłaszcza, że był to projekt pionierski. Mazowiecki KSOW zorganizował bowiem pierwszą tego typu imprezę w Polsce (w 2011 r. w Kozienicach). Nie brakowało go również na drugiej imprezie tego cyklu w 2012 r. w Wielkopolsce.

Zsieciowani na Kongresie

Wiele inicjatyw to autorskie przedsięwzięcia, które od pomysłu po końcowe rozliczenia tworzone były przez Sekretariat Regionalny Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich. Na stałe do kalendarza wydarzeń wpisał się Mazowiecki Kongres Rozwoju Obszarów Wiejskich. Co roku był świetną okazją do wspólnych spotkań dla samorządowców – wójtów, burmistrzów, starostów, oraz prezesów i aktywistów lokalnych grup działania. To tam omawiane były bieżące wydarzenia, ale też tam powstawały plany działania na najbliższy rok. – Rzadko mamy okazję do plenarnego spotkania tak wielu samorządowców i przedstawicieli lokalnych grup działania z całego województwa – wspominał jeden z kongresów Dariusz Kokoszka wójt gminy Jadów. – Co roku liczymy więc nie tylko na ciekawe prelekcje i wykłady, których nie brakuje, ale także na wymianę doświadczeń z innymi koleżankami i kolegami. Ważne, by nie wyważać otwartych drzwi, korzystać z dobrych praktyk, podpatrywać lepszych od siebie. Kongres daje taką możliwość – dodaje.

Ubiegły rok służył podsumowaniom również w innej formie – spotkania odbywały się w każdym powiecie na Mazowszu, a ich uczestnicy podczas konferencji mogli zobaczyć, jak zmieniał się ich powiat z udziałem środków unijnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Znaczący tytuł spotkań „Zauważ PROW wokół siebie” oddaje charakter spotkań. Jednak nie był to tylko czas podsumowań. Uczestnicy konferencji mieli również okazję zdobywać pierwsze informacje o tzw. nowym programowaniu – czyli o tym, co czeka ich w latach 2014-2020. Mazowiecki KSOW organizował wiele autorskich konferencji i szkoleń tematycznych o produkcie tradycyjnym i regionalnym, turystyce wiejskiej, grupach producenckich, przedsiębiorczości czy energii odnawialnej. Cel był jeden – przekazać jak najwięcej informacji, zwłaszcza tej, o którą upominali się przedsiębiorcy i rolnicy z Mazowsza.

Dialog, partnerstwo, współpraca

KSOW nie działa sam, nawet jeśli część inicjatyw to własne pomysły mazowieckiego zespołu. Wiele wydarzeń wynikało z szerokiej współpracy, w którą mazowiecki KSOW włączał się i organizacyjnie, i finansowo. W ostatnim czasie zacieśniła się współpraca z Mazowieckim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego. Z najnowszych wydarzeń mazowiecki KSOW poleca projekt questingu — sposobu na aktywną turystykę, dla tych, którzy szukają nowych inspiracji, wrażeń, pomysłów, a przede wszystkim jeszcze nie odkrytych miejsc i chcą odkrywać ich uroki przez własne doświadczenie.

Na Mazowszu pionierskim questingiem zauważonym w regionie, Polsce i Europie był quest „Piachem, Pólką, lasem z ptasim kompasem” z 2012 r. zaproponowany przez Lokalną Grupę Działania – Przyjazne Mazowsze wraz z Fundacją Miejsc i Ludzi Aktywnych. Warte uwagi są również coroczne targi, których uczestnikiem również jest mazowiecki KSOW — Fruit Logistica w Berlinie, Regionalia w Warszawie czy lokalne Mazowieckie Targi Rolne i Przedsiębiorczości w Sochaczewie. To świetna okazja do zdobywania i utrwalania rynków zbytu. KSOW stawia też na ochronę dziedzictwa kulturowego i zachowania tradycyjnych smaków, współorganizując np. warsztaty „Ginące Zawody”, konkurs „Smak ekologicznej żywności” czy jarmark „Od pola do stołu”. Szczegółowe relacje z poszczególnych wydarzeń można znaleźć na stronie internetowej: www. mazowieckie. ksow. pl. Również tam będą pojawiać się informacje o tym, czym w najbliższych latach będzie zajmował się Sekretariat Regionalny Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich na Mazowszu.

(mech)

h.maliszewska@mazowszanie.eu 16-6-2015
Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text