Województwo mazowieckie

Sektor rolny w Polsce
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 24-28 luty 2015
ilustracja

W Polsce sektor rolny ma większe znaczenie społeczne i gospodarcze niż w krajach Zachodniej Europy. Wciąż istnieją regiony, w których rolnictwo pełni rolę jednej z głównych gałęzi gospodarki, wpływającą na poziom ich rozwoju i standard życia mieszkańców.

    Udział rolnictwa w wytworzonym Produkcie Krajowym Brutto (łącznie z łowiectwem i leśnictwem) w 2002 r. wynosił poniżej 2,7% i wykazywał tendencję spadkową. W 2000 r. wydajność pracy w rolnictwie stanowiła niespełna 25% średniej wydajności w gospodarce narodowej. Rolnictwo polskie zachowało jednak tradycyjny charakter. Gospodarstwa rolne, w większości prowadzą produkcję wielokierunkową, stosując metody ekstensywne. Zużycie nawozów mineralnych i pestycydów jest tu znacznie niższe niż w krajach Unii Europejskiej. Ze względu na niską intensywność produkcji, rolnictwo nie wpłynęło znacząco na przekształcenie środowiska i krajobrazu. Walory przyrodnicze obszarów wiejskich, w połączeniu z dużymi zasobami siły roboczej, tworzą warunki do rozwoju pracochłonnych kierunków produkcji rolnej, w tym rolnictwa ekologicznego.

   Polska ma duże zasoby ziemi rolniczej, co stanowi 1/5 powierzchni rolniczej w UE i plasuje nasz kraj na trzecim miejscu w Europie, po Francji i Hiszpanii. Około ¼ powierzchni użytków rolnych stanowią użytki zielone, czyli łąki i pastwiska. Dane te świadczą o dużym potencjale kraju, zarówno produkcji roślinnej jak i zwierzęcej. Gleby w Polsce wykazują generalnie niską żyzność, 75% powierzchni użytków rolnych zajmują gleby średnie i słabe. Wynika to z dużego wpływy kolejnych zlodowaceń na proces glebotwórczy, co w efekcie spowodowało pokrycie większości kraju glebami lekkimi, na piaszczystym przepuszczalnym podłożu. Gruboziarnistość gleb lekkich powoduje niską zdolność retencyjną, co wraz z niskimi opadami bardzo niekorzystnie wpływa na uwodnienie w okresie wegetacyjnym roślin posadzonych lub posianych na nizinach. W tym świetle oczywiste jest, że jakość gleb w Polsce nie osiąga 80% średniej europejskiej. Z tego względu Polska nie konkuruje wydajnością plonów, a jej wysokie miejsce w Unii Europejskiej, jako kraju rolniczego, wynika z dużego obszaru upraw. Słaba specjalizacja i duże zasoby gleb uwarunkowały ekstensywny charakter produkcji rolnej. Ten system produkcji sprzyja niższym nakładom na rolnictwo i niższej kosztochłonności. Ponadto pozwolił zachować unikalne walory przyrodnicze. Polska leży w strefie ścierania się wpływów klimatu kontynentalnego europejskiego i umiarkowanego z wpływami klimatu atlantyckiego, tworzących mało stabilne warunki dla produkcji rolniczej. Takie warunki naturalne w Polsce sprzyjają uprawie zbóż, roślin oleistych (rzepaku), ziemniaków oraz produkcji owoców i warzyw.

     Na obszarach wiejskich mieszka w Polsce ok. 38,3% ogółu ludności. Notuje się tu znacznie wyższą, niż w UE liczbę pracujących w rolnictwie. Taki stan rzeczy ma niewielkie tendencje spadkowe, głównie z powodu braku pracy poza rolnictwem. Duży potencjał ludzki na polskiej wsi stwarza szansę rozwijania bardziej pracochłonnej produkcji rolniczej oraz realizowania zróżnicowanej działalności gospodarczej niezwiązanej z sektorem rolnym, a niezbędnej dla mieszkańców wsi lub mogącej stanowić dla nich dodatkowe źródło dochodów. Na razie jednak zasoby ludzkie są słabo zagospodarowane. Poziom wykształcenia mieszkańców wsi jest niższy od średniej krajowej, co zmniejsza możliwość szerszego rozwinięcia pozarolniczej działalności gospodarczej na wsi, jako alternatywnego zatrudnienia dla występujących nadwyżek siły roboczej.

     W ostatnich latach obserwowany jest powolny spadek liczby gospodarstw rolnych i wzrost średniej statystycznej powierzchni gospodarstwa rolnego oraz wzrost liczby najmniejszych i największych gospodarstw, co świadczy o tendencji do przejmowana zasobów ziemi przez gospodarstwa większe i bardziej efektywne. W strukturze gospodarstw rolnych dominują liczebnie gospodarstwa małe, o powierzchni 1-5 ha. Stanowią one ponad połowę (59%) ogólnej liczby gospodarstw i zajmują ok.19,1% użytków rolnych. Zasoby ziemi większości tych gospodarstw są zbyt małe, by zapewnić wystarczający poziom dochodów z rolnictwa. Drugą grupę tworzą gospodarstwa duże, powyżej 20 ha użytków rolnych. Gospodarstwa te produkują głównie na rynek i są w stanie z powodzeniem konkurować z gospodarstwami w Unii Europejskiej. Połowa z nich wykazuje duży potencjał rozwojowy. Liczba dużych gospodarstw powiększa się szybko, co świadczy o dostosowaniu ich do ostrzejszych warunków konkurencji na wspólnym rynku rolnym. Ich użytkownicy charakteryzują się młodym wiekiem i wysokim poziomem wykształcenia. Nie bez wpływu pozostaje w tym temacie Unia Europejska, której wymogi kształtują kierunek rozwoju naszego rolnictwa. Jest to proces powolny, ale dzięki m.in. programom naprawczym skierowanym przez UE na ten obszar, polskie rolnictwo staje się bardziej nowoczesne i chętniej korzysta z innowacyjnych rozwiązań.

Anna Piórkowska 24-2-2015

autor Małgorzata Wyczółkowska

Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text