Województwo mazowieckie

Radom pamięta o ofiarach Firleja
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 1 kwiecień-31 maj 2015
  • ikonka Radom Ofiar Firleja
ilustracja

1 kwietnia 2015 roku na terenie największej nekropolii w Radomiu przy ul. Ofiar Firleja uczczono pamięć około 15 tys. osób pomordowanych z rąk hitlerowców. Z kolei 4 kwietnia br. przypadła 75. rocznica pierwszej masowej egzekucji na ludności okolicznych wsi, w sumie od 1940 do 1945 roku niemieccy okupanci w wyniku regularnych masowych mordów zgładzili 12-15 tys. ludzi.

Kara za Hubala

Jak co roku władze miasta wraz z mieszkańcami Radomia uczcili pamięć tysięcy ludzi, którzy zginęli z rąk hitlerowców w czasie II wojny światowej na piaszczystych terenach oraz w lasach Firleja. Był to zamierzony odwet na okolicznej ludności cywilnej, która pomagała oddziałom majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”. Pierwszej masowej egzekucji hitlerowcy dokonali 4 kwietnia 1940 roku rozstrzeliwując 145 mieszkańców wsi Gałki, Mechlin oraz Gielniów. W następnym miesiącu zamordowano już ponad 3500 osób, masowe egzekucje przeprowadzano regularnie aż do 14 stycznia 1945 roku, kiedy to miała miejsce ostatnia egzekucja grupowa, tuż na dwa dni przed wyzwoleniem Radomia. Tak naprawdę nie jest znana dokładna liczba pomordowanych, różne źródła podają od 12 do 15 tys. ofiar. Na odludnych terenach Firleja hitlerowscy Niemcy mordowali zarówno polskich żołnierzy, jak i ludność cywilną, w tym Żydów z radomskiego getta. Z relacji naocznych świadków jednoznacznie wynika, iż była to skrupulatnie zaplanowana i przeprowadzona masowa egzekucja, wykonywana z wyjątkowym okrucieństwem. Dzięki naocznym świadkom tamtych tragicznych wydarzeń możliwe było po wielu latach odnalezienie miejsc hitlerowskich zbrodni – bezimiennych mogił przysypanych piachem.

W 1945 roku wyprawiono ofiarom symboliczny pogrzeb, natomiast w 1969 roku wzniesiono trzy drewniane krzyże. Z kolei w 1976 roku oficjalnie odsłonięto pomnik – mauzoleum, poświęcony pamięci ofiar Firleja, według projektu radomskiego artysty Macieja Paterkowskiego. W 2005 roku pomnik zyskał krzyże oraz cierniową koronę i w takiej postaci stoi po dziś na terenie największego cmentarza w Radomiu, przy ul.Ofiar Firleja.

Rajd - lekcją historii

Tegoroczne obchody upamiętniające pomordowanych na Firleju zgromadziły Radomian oraz przedstawicieli władz miejskich, wojewódzkich, parlamentarzystów, kombatantów, służb mundurowych, harcerzy oraz uczniów radomskich szkół. Wyjątkową formą uczczenia ofiar masowych egzekucji był organizowany już po raz szósty Rajd Pamięci – Firlej 2015. Odbył się on z inicjatywy Koła Przewodników Terenowych, działającego przy Oddziale Miejskim PTTK w Radomiu. Rokrocznie uczestnikami rajdu jest młodzież szkolna, która doświadcza w ten oto sposób żywej lekcji historii. W tym roku uroczysty apel pod pomnikiem ofiar Firleja przygotowali uczniowie I L.O. im. M. Kopernika w Radomiu. Szósta edycja rajdu liczyła 338 uczestników (głównie uczniów szkół), którzy w przedpołudniowych godzinach, w niesprzyjającej aurze, przemierzali trzy trasy pod opieką pedagogów szkolnych.

Radomska Golgota

Przybyłe na uroczystość delegacje złożyły kwiaty oraz zapaliły znicze u podnóża pomnika ofiar Firleja. Do zebranych, słowa wieńczące uroczystość 75. obchodów pierwszych masowych egzekucji na Firleju, skierował wiceprezydent Radomia - Karol Semik: - „ Każdy cmentarz jest miejscem świętym, ale to miejsce na radomskim cmentarzu jest szczególnie uświęcone, bo spoczywają tu prochy tych, którzy nie umarli śmiercią biologiczną ale zostali pomordowani, jako obywatele naszej ojczyzny. Na Golgocie stanęły trzy krzyże. To miejsce na Firleju też jest naznaczone trzema krzyżami - to nasza radomska Golgota”.

Radomska Golgota zyskała wyjątkową symbolikę właśnie w dniach 1-4 kwietnia br., kiedy obchody 75. rocznicy pierwszych masowych egzekucji na Firleju przypadły tuż przed Świętami Wielkiej Nocy. Dla pewnej grupy uczestników obchodów rocznicowych, pamiętających dramatyczne czasy oraz nielicznych naocznych świadków tragedii na Firleju, trzy krzyże wznoszące się w tym miejscu są z pewnością Golgotą ich życia.

 

 

Monika Cąpała - Sładek 10-4-2015
ikonka jak dojechać
  • ikonka Radom Ofiar Firleja

Zdjęcie 1: pomnik upamiętniający ofiary masowych egzekucji na terenie radomskiej nekropolii przy ul. Ofiar Firleja (fot. M. Cąpała-Sładek).

Zdjęcie 2: tablica ku pamięci ofiar hitlerowskich zbrodni u podnóża pomnika na terenie radomskiego cmentarza na Firleju (fot. M. Cąpała-Sładek).

Źródła: www.radom.pl;

www.dami24.pl;

www.radom.gosc.pl

 

Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text