Województwo mazowieckie

Pułtusk – paryski Łuk Triumfalny, meteoryty i niekończący się rynek
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 20 kwiecień-31 grudzień 2015
ilustracja

To jedno z pięciu polskich miast wymienionych na paryskim Łuku Triumfalnym, z najdłuższym rynkiem w Europie, najdłuższą historią, jedną z najstarszych polskich szkół i największym w historii…. deszczem meteorytów. Co jeszcze w Pułtusku jest naj? Warto się o tym przekonać, odwiedzając to malownicze mazowieckie miasteczko.

O wiele więcej niż tylko 400 metrów rynku
Prostokątny plac wybrukowany „kocimi łbami” to najdłuższy rynek w Europie. Jego oś wyznacza gotycko-renesansowa wieża ratuszowa, w której obecnie mieści się Muzeum Regionalne. Od strony południowej rynek zamyka kaplica pw. Marii Magdaleny i górujący na miastem pochodzący z XIV w. zamek – dawna siedziba biskupów płockich. To niewątpliwe najbardziej znany zabytek Pułtuska. Pierwotnie zamek powstał jako budowla gotycka. W XVI w. został przebudowany – mury zamkowe ozdobiono renesansowymi zdobieniami, tym samym budowla zyskała elementy architektury charakterystyczne dla tego stylu. Wartym podkreślenia jest fakt, że na zamku w 1530 r. założona została pierwsza na Mazowszu drukarnia.

Od wschodu i zachodu rynek otaczają klasycystyczne kamieniczki z XVIII-XIX w. Na północnym krańcu rynku znajduje się najcenniejszy zabytek Pułtuska – Kolegiata pw. Zwiastowania NMP. To druga po płockiej katedrze najważniejsza świątynia w diecezji płockiej. Wzniesiona w połowie XV w. była wielokrotnie przebudowywana. Gwieździście sklepione kaplice, piętnaście barkowych ołtarzy bocznych, epitafia rodu Załuskich, XVIII-wieczna ambona w kształcie łodzi z  symbolami czterech ewangelistów czy renesansowe polichromie nazwane „sklepieniem pułtuskim” tylko niektóre elementy bogatej architektury pułtuskiej świątyni.

Szkoła z tradycją
Liceum Ogólnokształcące w Pułtusku to drugie po płockim najstarsze licem na Mazowszu. Początki szkoły przykolegiackiej, założonej przez biskupa Pawła Giżyckiego, sięgają 1440 r. Już wówczas wykładowcami są tu nauczyciele z Akademii Krakowskiej, a jednym z mecenasów szkoły zostaje Erazm Ciołek. Wraz ze sprowadzeniem przez biskupa Andrzeja Noskowskiego do Pułtuska jezuitów (1565 r.) istniejąca szkoła zostaje przekształcona w kolegium. Dyrektorem szkoły zostaje Jakub Wujek, nauczają w niej Andrzej Bobola i Piotr Skarga, odwiedza ją król Zygmunt III Waza. Wreszcie przy pułtuskiej szkole powstaje pierwszy teatr publiczny w Polsce.

Meteoryt Pułtusk
30 stycznia 1868 r. spadł uznawany za największy deszcz meteorytów zarejestrowany w dziejach świata. Oczywiście zdarzenie miało miejsce w okolicach Pułtuska. Relację drukowała „Gazeta Warszawska” – Po zniknięciu światła, znów czyste i pogodne niebo, wszyscy jednak jeszcze stoją patrząc na czyste niebo i badając co się się działo i co się stało; gdy wtem nad głowami naszemi dały się słyszeć jakby dwa bardzo silne działowe strzały. I to jeszcze nic, bo w téj samej chwili rozpoczęła się kanonada, ale tak dziwnego rodzaju, jakby z kilkuset wrzaskliwych karabinów strzelano ci nad uszami do żelaznej tarczy, albo jakby dwie bomby ze szmermelami pękały nad głowami. Wrażenie było tém większe, że huk szedł bez żadnego światła i łysku, lecz przy zupełnie czystém niebie – pisał świadek zdarzenia. Na ziemię spadło wówczas ok. 70 tys. fragmentów meteorytu pochodzącego spoza Układu Słonecznego o łącznej wadze 8,863 kg. Obszarem upadku objęty był teren 127 km². 14 okazów spośród 700 meteorytów będących w polskim posiadaniu można oglądać w pułtuskim Muzeum Regionalnym.

JaN

j.nalewajk@mazowszanie.eu 20-4-2015
Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text