Województwo mazowieckie

PROW 2007-2013 zmienił Mazowsze
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 1 lipiec-31 grudzień 2015
ilustracja

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 był w dużej mierze wdrażany przez samorząd województwa mazowieckiego. Mieszkańcy Mazowsza mogli w ostatnich latach widzieć, jak ich okolice zmieniają się dzięki środkom z UE. Do wykorzystania były pieniądze zarówno na tzw. projekty twarde, czyli inwestycje widoczne gołym okiem, jak i na „projekty miękkie” – szkolenia, występy i festiwale. Dzięki tym różnego typu dotacjom powstały m.in. drogi, kanalizacje, boiska czy szlaki turystyczne.

Wśród projektów ubiegających się o dotacje były m.in. te służące poprawieniu i rozwijaniu infrastruktury związanej z rozwojem rolnictwa i leśnictwa – w tym Scalanie gruntów i Gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi. Poza tym realizowane były i są podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej, czyli najczęściej projekty dotyczące budowy kanalizacji, wodociągów lub oczyszczalni ścieków, ale też inwestycje związane z targowiskami. Działania w sposób wyraźny zmieniające oblicze mazowieckiej wsi to najczęściej projekty realizowane w ramach działania Odnowa i rozwój wsi. Samorząd województwa wdraża również tzw. oś Leader, w ramach której można realizować różnego typu inwestycje – od „twardych” po „miękkie”.

Dziś właściwie w każdej gminie widać, że zaszły olbrzymie zmiany – wyremontowane i oświetlone chodniki, zmodernizowane sieci wodociągowo-kanalizacyjne, rozbudowywana baza sportowa i rekreacyjno-wypoczynkowa, bezpieczne i atrakcyjne place zabaw, świetnie doposażone biblioteki, bogata oferta kulturalna. Wszystko to jest efektem zwiększonej aktywności mieszkańców i ich współpracy z lokalnym samorządem. Małe wspólnoty potrafiły o siebie zadbać.

PROW 2007-2013 dzielił się na kilka osi i działań, z których sześć było wprowadzanych przez samorząd województwa mazowieckiego. Warto poznać je wszystkie, bo w kolejnym programowaniu wsparcie będzie miało podobny kształt.

Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa

Pierwsza oś dotyczyła inwestycji stawiających na poprawę i rozwój infrastruktury związanej z dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa. W ramach tej osi. można było pozyskać pieniądze m.in. na scalanie gruntów, prace melioracyjne i poprawę ochrony użytków rolnych przed powodziami (Oś 1 – działanie Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa). Do wykorzystania na tego typu inwestycje było 46,3 mln euro (czyli ok. 192 mln zł). Podczas ośmiu naborów wniosków wpłynęło 96 projektów na kwotę pomocy wielokrotnie przekraczającą możliwości wsparcia w tym zakresie, bo aż na ok. 419,6 mln zł.

Dotychczas wydano ok. 70 decyzji (tylko jedna dotyczyła scalania gruntów), dzięki czemu ponad 180 mln zł zostało już zakontraktowanych. Połowa z tych inwestycji jest już zakończona.

W projekcie „scaleniowym” uczestniczy 59 gospodarstw z powiatu mławskiego (powierzchnia scaleniowa to 398 ha).

Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej

Inną ważną osią była Oś 3., w ramach której dofinansowywano działania związane z podstawowymi usługami dla gospodarki i ludności wiejskiej i z odnową i rozwojem wsi. Ten pierwszy zakres dotyczył infrastruktury technicznej. Wiele projektów dotyczyło budowy wodociągów i kanalizacji, tworzenia systemu gospodarki odpadami, a także inwestycji związanych z wytwarzaniem energii odnawialnej. Poza tym budowano lub przebudowywano targowiska. Dwa lata temu pojawiła się możliwość wsparcia z tego działania budowy infrastruktury szerokopasmowego internetu. Do wykorzystania było w sumie 160,8 mln euro, czyli ponad 660 mln zł. Ostatnio nowością były odnawialne źródła energii.

W sumie z działania Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej odbyło się sześć naborów wniosków, w których złożono 686 projektów. Znów kwota oczekiwanego wsparcia przerosła możliwości – wnioski opiewały na kwotę pomocy ok. 1,17 mld zł. Zawarto dotychczas 529 umów, z czego 480 dotyczyło inwestycji w gospodarkę wodno-ściekową (na prawie 634 mln zł), związanych z odpadami komunalnymi – 15 na kwotę nieco ponad 2 mln zł., a w przypadku odnawialnych źródeł energii – 8 projektów z 3,5 mln zł wsparcia. Zmiany w targowiskach stałych dotyczyły 24 lokalizacji (17,7 mln zł). Do wsparcia związanego z infrastrukturą szerokopasmowego internetu zakwalifikowano 2 projekty i udzielono im wsparcia w wysokości 930 tys. zł.

Odnowa i rozwój wsi

Poprawie jakości życia na obszarach wiejskich służyły również inwestycje w ramach Osi 3. – Odnowa i rozwój wsi. Szczególny nacisk kładziono na integrację życia społecznego i na promocję lokalnych tradycji. Dofinansowane zostały budowy, przebudowy lub wyposażenia obiektów, które po zmianach pełnią funkcje rekreacyjne, społeczno-kulturalne i sportowe – np. świetlic gminnych, boisk sportowych, sal gimnastycznych itp. Przy wsparciu z tego działania można było kupić obiekty charakterystyczne dla tradycji budownictwa w danej części Mazowsza, chroniąc w ten sposób zabytki i adaptując je na cele publiczne.

Najwięcej projektów – 30, realizowanych jest przez beneficjentów z powiatu radomskiego, a następnie po 28 projektów realizują beneficjenci z powiatów garwolińskiego i płockiego. W ujęciu wartościowym najwięcej środków trafiło na obszar powiatu mińskiego (ok. 39 mln zł) i radomskiego (ok. 35 mln zł) oraz na obszar powiatów: garwolińskiego i płockiego (po ok.34 mln zł dofinansowania unijnego). Do końca 2015 r. zakończono realizację 363 inwestycji, których wartość całkowita wyniosła ok. 838 mln zł.

Inne typy przedsięwzięć były dofinansowywane z Odnowa i rozwój wsi. W ramach trzech naborów wniosków beneficjenci złożyli ponad 1 tys. wniosków (oczekiwane dofinansowanie wyniosło w sumie 340 mln zł). Zawarto natomiast 761 umów na kwotę ok. 187 mln zł. Przyznany Mazowszu limit wynosi 45,5 euro (o. 183 mln zł).

Największą aktywnością w korzystaniu z środków unijnych w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi wykazali się beneficjenci z powiatu siedleckiego (68 projektów na kwotę ok. 16,2 mln ), a następnie ostrołęckiego (50 projektów na kwotę ok. 14,1 mln zł) oraz garwolińskiego (36 projektów na ok. 9,5 mln zł).

Całkowita wartość wszystkich projektów dofinansowanych w ramach działania wynosi ok. 354 mln zł, co oznacza, że do każdej zainwestowanej złotówki ze środków unijnych dołożono kolejną złotówkę z własnego budżetu.

Zakres realizowanych inwestycji został podzielony na cztery główne kategorie. Spośród 761 zawartych umów 72 proc. (557 umów na kwotę ok. 134 mln zł) dotyczy infrastruktury publicznej (tj. budowy, remontu i wyposażenia budynków pełniących funkcje rekreacyjne, społeczno-kulturalne, takich jak świetlice, domy kultury, kształtowania obszarów o szczególnym znaczeniu dla mieszkańców np. chodników, parkingów, oświetlenia ulicznego). W następnej kolejności 18 proc. (127 umów na kwotę ok. 34 mln zł) finansowane są inwestycje zaspakajające potrzeby społeczne w zakresie turystyki (ścieżki rowerowe, szlaki piesze, place zabaw). 6 proc. (43 umowy na kwotę ok. 11,6 mln zł) to inwestycje w sport i rekreację (urządzanie parków, terenów zielonych, zagospodarowanie zbiorników i cieków wodnych, boiska sportowe). Najmniej projektów – ok. 4 proc. (34 umowy na kwotę ok. 7,8 mln zł) dotyczy zachowania dziedzictwa kulturowego (rewitalizacja budynków zabytkowych, odnawianie elewacji budynków architektury sakralnej).

Oś 4. Leader

Czwarta Oś – Leader – nastawiona jest na Lokalne Grupy Działania. Na Mazowszu wyłoniono 35 takich LGD, które realizują Lokalne Strategie Rozwoju (LSR). Tą częścią programu objętych jest ok. 2 mln mieszkańców naszego województwa.

Najmniejsza LGD obejmuje niecałe 16 tys. mieszkańców, a jej budżet wynosi ok. 2,3 mln zł. Największa LGD mogła wykorzystać środki finansowe w wysokości ponad 25 mln zł i obejmuje swoim zasięgiem ponad 140 tys. mieszkańców w 23 gminach. Przeciętne LGD to około ok. 7 gmin liczących ok. 56 tys. mieszkańców. Średni budżet wynosi ok. 8,3 mln zł.

W poprzednim okresie programowania (2004-2006) podejście LEADER było realizowane w ramach Pilotażowego Programu LEADER+. Na Mazowszu istniało wówczas dziewięć Lokalnych Grup Działania (i dodatkowe trzy spoza Mazowsza obejmujące część mazowieckich gmin). Łącznie programem objętych było około 270 tys. mieszkańców (około 12 proc. pokrycia województwa). Wydatkowano nieco ponad 5,5 mln zł

Aktualnie w województwie mazowieckim funkcjonuje 35 LGD wybranych w 2009 r. przez samorząd województwa mazowieckiego do realizacji lokalnych strategii rozwoju – LSR (wzrost 4 krotny). Ponadto na obszarze województwa mazowieckiego działają jeszcze dwa LGD, które mają siedzibę poza województwem mazowieckim, ale obejmują część mazowieckich gmin (tzw. LGD międzywojewódzkie). Programem objętych jest prawie 2 mln mieszkańców, co stanowi 7-krotny wzrost w stosunku do poprzedniego okresu programowania. LGD w województwie mazowieckim dysponują budżetem w wysokości ponad 337 mln zł.

Samorząd województwa mazowieckiego wspierał w ramach Osi 4. Leader działania związane z wdrażaniem lokalnych strategii rozwoju (tzw. małe projekty oraz odnowa i rozwój wsi) oraz projekty związane z funkcjonowaniem lokalnych grup działania (pomoc w nabywaniu umiejętności i aktywizacja).

Największą popularnością cieszyły się inicjatywy dotyczące wdrażania lokalnych strategii rozwoju – tzw. „małe projekty”. O pomoc mogły ubiegać się m.in. samorządy terytorialne, osoby fizyczne i prawne. Wśród 2 481 podpisanych umów największą liczbę stanowią projekty realizowane przez samorządy (1 136 umów). Dużą aktywnością wykazują się również organizacje pozarządowe (493 umowy).

Najczęściej finansowane projekty dotyczyły organizacji szkoleń, imprez kulturalnych, zagospodarowania przestrzeni publicznej. W tym zakresie zawarto 1 042 umowy na kwotę 20,63 mln zł. Na inicjatywy dotyczące promocji twórczości kulturalnej, przedsiębiorczości, remontów świetlic zawarto 602 umowy na kwotę ok. 11,97 mln zł. Dużą popularnością cieszyły się również projekty z zakresu rozwijania turystyki i rekreacji – zawarto 483 umowy na kwotę 10,8 mln zł.

Jeśli chodzi o projekty realizujące lokalne strategie rozwoju, a dotyczące odnowy i rozwoju wsi, to w sumie zawarto 849 umów na ok. 135,6 mln zł dofinansowania dla tego typu inwestycji. Całkowita wartość inwestycji wynosi 283,2 mln zł.

Wdrażanie projektów współpracy

LGD-y realizowały również 37 projektów w ramach działania 421 Wdrażanie projektów współpracy na kwotę pomocy ok. 5,02 mln zł, z czego dofinansowanie unijne wyniosło 4,02 mln zł. Projekty te dotyczyły współpracy międzyregionalnej oraz międzynarodowej. Chodziło m.in. o zwiększenie atrakcyjności turystycznej regionu oraz propagowanie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich.

 (mech)

h.maliszewska@mazowszanie.eu 18-6-2015
Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text