Województwo mazowieckie

OKIEM PRAWNIKA: Znalazłeś rzecz - powiadom starostę
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 3 lipiec 2015-5 luty 2016
ilustracja

10 marca prezydent podpisał ustawę o rzeczach znalezionych, która 21 czerwca weszła w życie. Nowa ustawa określa m.in. obowiązki i prawa znalazcy oraz zasady  przechowywania rzeczy znalezionych. 

Przepisy dotyczące rzeczy znalezionych nie były zasadniczo zmieniane od czasu wejścia w życie kodeksu cywilnego tj. od 1965 roku. Okazją do zrewidowania przepisów był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2004 roku. Wejście w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego stanowiło istotny impuls dla stworzenia propozycji zmian. W obowiązującym dotychczas stanie prawnym można było mieć uzasadnione wątpliwości co do poprawności konstrukcji nabycia własności przez znalazcę jako niezależnego od woli tej osoby skutku znalezienia rzeczy i nieodebrania jej przez podmiot uprawniony we wskazanych terminach.

Przepisy w nowej ustawie o znalezieniu rzeczy ruchomych uwzględniają różne sytuacje i rozwiązania, przede wszystkim zaś, zróżnicowany charakter rzeczy znalezionych. Ustawa podtrzymuje zasadę, zgodnie z którą regulację dotyczącą rzeczy znalezionych należy odpowiednio stosować do rzeczy porzuconych bez zamiaru wyzbycia się własności, jak również do zwierząt, które zabłąkały się lub uciekły.

Zgodnie z zapisem art. 4 znalazca cudzej rzeczy zobowiązany jest niezwłocznie zawiadomić o znalezieniu osobę uprawnioną do odbioru rzeczy. Jest to oczywiście możliwe jedynie wówczas, gdy znalazca może ustalić tożsamość osoby uprawnionej do odbioru rzeczy, przy czym osobą tą nie musi być wyłącznie jej właściciel. W przeciwnym razie, tj. jeżeli znalazca nie wie, kto jest tą osobą bądź jeżeli nie może ustalić jej miejsca zamieszkania, obowiązany jest niezwłocznie zawiadomić o znalezieniu starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania znalazcy lub miejsce znalezienia rzeczy. Obowiązek zawiadomienia właściwego starosty spoczywa także na osobie zajmującej pomieszczenie (właścicielu, najemcy, użytkowniku), w którym rzecz została znaleziona. W takim przypadku znalazca obowiązany jest niezwłocznie zawiadomić o znalezieniu tego, kto pomieszczenie zajmuje. Zajmujący pomieszczenie może bowiem zazwyczaj z łatwością ustalić, kto jest uprawniony do odbioru rzeczy.

W przypadku znalezienia pieniędzy, papierów wartościowych, kosztowności oraz rzeczy mających wartość historyczną, naukową lub artystyczną z uwagi na szczególny charakter tych przedmiotów, przede wszystkim wobec ich istotnej wartości rynkowej i z tym związanego potencjalnego zwiększonego ryzyka utraty (np. wskutek kradzieży), ustawa nakłada na znalazcę takich rzeczy bezwzględny obowiązek oddania ich na przechowanie właściwemu staroście. Właściwy starosta może odmówić przyjęcia rzeczy, której szacunkowa wartość nie przekracza 100 złotych, chyba że jest to rzecz o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej. Prowadzenie postępowania w sprawach odbierania zawiadomień o znalezieniu rzeczy, przyjmowania i przechowania rzeczy znalezionych oraz poszukiwania osób uprawnionych do ich odbioru należy do zadań właściwego starosty, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.  Starosta informuje osobę uprawnioną do odbioru rzeczy o kosztach przechowania oraz utrzymania rzeczy w należytym stanie, a także o kosztach poszukiwania osoby uprawnionej do odbioru rzeczy. Starosta wyda rzecz osobie uprawnionej do odbioru po uiszczeniu przez nią kosztów.

 

W przypadku znalezienia rzeczy, której posiadanie wymaga pozwolenia, w szczególności broń, amunicję, materiały wybuchowe albo dowód osobisty lub paszport, niezwłocznie należy ją oddać najbliższej jednostce organizacyjnej Policji. Jeżeli jej oddanie wiązałoby się z zagrożeniem życia lub zdrowia - zawiadamia Policję o miejscu, w którym rzecz się znajduje. Jednostka organizacyjna Policji niezwłocznie zawiadamia właściwego starostę o znalezieniu rzeczy oraz o znalazcy.

W przypadku gdy przechowanie lub oddanie rzeczy przez znalazcę jest niemożliwe albo połączone z niebezpieczeństwem pogorszenia się rzeczy, trudnościami lub znacznymi kosztami, znalazca może ograniczyć się do wskazania osobie uprawnionej do odbioru rzeczy, właściwemu staroście lub właściwemu zarządcy miejsca, w którym rzecz się znajduje.

Natomiast w przypadku znalezienia rzeczy, która jest zabytkiem lub materiałem archiwalnym i stała się własnością Skarbu Państwa, znalazcy przysługuje nagroda. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje, wysokość, a także warunki i tryb przyznawania nagród, biorąc pod uwagę znaczenie znalezionych zabytków lub materiałów archiwalnych dla dziedzictwa narodowego i uwzględniając ich wartość historyczną, naukową, artystyczną oraz materialną. W związku z tym faktem minister ds. kultury i ochrony dziedzictwa narodowego prowadzi krajowy rejestr utraconych dóbr kultury.

Ponadto ustawa przewiduje, że jeśli rzecz nie zostanie odebrana w ciągu roku od doręczenia wezwania bądź – w przypadku braku możliwości wezwania – w ciągu dwóch lat od znalezienia, stanie się własnością znalazcy. Ustawa utrzymuje też zasadę zawartą w Kodeksie cywilnym, zgodnie z którą znalazca może żądać znaleźnego w wysokości 1/10 wartości rzeczy. Warunkiem będzie zgłoszenie roszczenia najpóźniej w chwili wydania rzeczy osobie uprawnionej do jej odbioru.

 

 

l.welenc@mazowszanie.eu 3-7-2015
Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text