Województwo mazowieckie

Niedoceniane Radziwie – historia lewobrzeżnego płockiego osiedla
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 1 styczeń 2015-31 styczeń 2020
ilustracja

Obecnie Radziwie to jedna z dzielnic Płocka. W swojej bogatej historii było jego przedmieściem – wsią z kościołem i portem. Dopiero w 1923 roku zostało włączone do miasta. Tu znajdowała się jedna z największych stoczni rzecznych w Polsce. To właśnie to miejsce nawiedziła największa powódź zatorowa XX wieku. Warto bliżej przyjżeć się histori tego lewobrzeżnego płockiego osiedla.

Do dziś wśród mieszkańców prawobrzeżnych płockich osiedli krąży dość kąśliwa legenda na temat tego, jak powstało Radziwie i skąd pochodzą jego mieszkańcy: Bóg lepił ludzi z gliny, a gdy jakaś osoba niezbyt mu się udała, wyrzucał ją za Wisłę. Nie trudno więc zgadnąć, że dzielnica ta przez resztę miasta jest traktowana z niechęcią. Dość ciężko jest ją obronić przed negatywnymi opiniami. Trudno nawet zakwestionować tę krzywdzącą opinię, powołując się na piękne dzieje tego miejsca, ponieważ do dziś zachowało się tam niewiele zabytków i historycznych obiektów, które mogłyby to potwierdzić. Co więcej, liczne powodzie, które nawiedzały tamtejsze tereny, niestety zatarły ślady wczesnego osadnictwa.

W przeszłości Radziwie okalała odnoga Wisły, która nadała wsi charakter wyspy. Dzielnica ta jest prawdopodobnie tak stara jak Płock. W X wieku Płock był ośrodkiem pogańskim, Radziwie zaś powstało jako port przeprawowy do miasta i czerpało z tego powodu dużo korzyści. Prowadziła przez nie jedyna droga wyjazdowa z miasta na południe. Pierwszą wzmiankę o osiedlu można odnaleźć w dekrecie z 1187 roku, która dotyczy żądania wysuniętego przez Krzywosądza i Sieciecha, które dotyczyło zwrotu kościoła pod wyzwaniem św. Benedykta do katedry płockiej.

Inną informację możemy odnaleźć w dokumencie wydanym na początku XIII wieku, w którym książę Konrad Mazowiecki w związku z rozmowami z rycerskim zakonem braci Dobrzyńskich określa miejsce spotkania „w porcie płockim koło kościoła św. Benedykta”. Początkowo wieś należała do płockich kanoników. Od początku funkcjonował w niej kościół pod wyzwaniem św. Benedykta. W XVIII wieku Radziwie było bardzo dużą wsią z własnym zarządem i wójtem. Pierwszym mostem łączącym Płock z Radziwiem był drewniany most wykonany w latach 1836–1838, wsparty na 38 łyżwach (specjalnych łodziach) i dwóch przyczółkach. Miał 10 metrów szerokości i ponad 600 metrów długości. W porze zimy demontowano go i składowano w porcie w celu ochrony przez lodową krą. Został całkowicie spalony w 1915 roku. Rok później powstał kolejny most, a obok niego w 1938 roku – drugi. Oba uległy zniszczeniu podczas wojny. Pierwsze murowane budynki zaczęły powstawać na Radziwiu pod koniec XIX wieku, początkowo tylko wzdłuż głównej drogi.

Kiedy patrzymy na Radziwie z wysokiej wiślanej skarpy, widzimy kilka obiektów, które wyraźnie się wyróżniają. Są to most, kościół, baseny portowe, a także budynki stoczni i elewatora zbożowego.

Kościół św. Benedykta należy do najstarszych w Płocku. Jest obiektem trójnawowym, zbudowanym z cegły. W wyniku licznych powodzi i pożarów kilkakrotnie ulegał zniszczeniu. Obecna świątynia jest zbudowana z stylu neogotyckim. W 1966 roku parafię odwiedził Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II.

W historię tego miejsca wpisała się z pewnością Płocka Stocznia Rzeczna, która w latach siedemdziesiątych była jedną z największych w Polsce. Zakład został uruchomiony w okresie międzywojennym. Budowano w nim pchacze, barki, holowniki, frachtowce, pogłębiarki, koszarki oraz lodołamacze. Podczas II wojny światowej wykonywano tu kadłuby łodzi podwodnej. Wcześniej wspomniany elewator zbożowy należy do najwyższych w Płocku.

Dzielnica ta przeżyła wielką powódź w styczniu 1982 roku. Skutki tej katastrofy mieszkańcy odczuwali przez długi czas. Została uznana za największą powódź zatorową w Polsce w XX wieku. W wyniku powstałego zatoru Wisła cofnęła się i wyszła ze swojego koryta. Ogłoszono wówczas stan klęski żywiołowej. Zostało zniszczonych wiele budynków mieszkalnych, gospodarczych, uprawy, padło wiele zwierząt. Część mieszkańców przeniesiono na drugą stronę Wisły. Osunął się nasyp wiaduktu drogowo-kolejowego, co spowodowało wykolejenie się pociągu.

Dziś Radziwie rozciąga się na obszarze ponad 900 ha. Żyje tu ponad pięć tysięcy mieszkańców Płocka.

Autor: Joanna Gruchała-Kominek

Anna Kapuścińska 31-1-2015
Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text