Województwo mazowieckie

Mazowsze krainą pałaców
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 1 styczeń 2015-1 styczeń 2016
ilustracja

Naszą wędrówkę rozpoczynamy od powiatu grójeckiego. Tu w miejscowości Boglewice znajduje się pałac wybudowany pod koniec XIX wieku. Jest to budynek dwupiętrowy o kształcie prostokąta. Po środku frontowej elewacji mieści się wysunięty ryzalit z portykiem, na którym oparty jest taras. Wzniesiony został dla rodziny Bersonów. Wokół obiektu istniał park krajobrazowy, którego fragment zachował się do dziś. Po II wojnie światowej w budynku funkcjonowała szkoła oraz lokale mieszkalne dla nauczycieli. Obecnie znajduje się w rękach prywatnych i przeszedł generalny remont. W tym samym regionie – we wsi Drwalew – odnajdujemy zbudowany w połowie XIX wieku pałac. Pierwszym właścicielem był ród Krzywoszewskich. Główna część budynku jest piętrowa, dobudówki zaś – parterowe. Od frontu widać portyk z czterema kolumnami stylu jońskiego. Od strony ogrodu znajduje się portyk o kształcie półkola z kolumnami toskańskimi. Jego otoczenie stanowi niewielki park. Kolejny ciekawy zabytek mieści się w miejscowości Kobylin. Jest to XIX-wieczny piętrowy pałac z użytkowym poddaszem. Po obu jego stronach można zobaczyć ryzality. Uwagę przyciąga też czterokondygnacyjna wieża. Podczas okupacji budynek ten był siedzibą Kreishauptmanna grójeckiego. Dziś znajduje się tu centrum konferencyjne i kulturalne.

W powiecie ostrołęckim, w gminie Goworowo, a dokładniej we wsi Brzeźno, zlokalizowany jest kolejny pałac, wybudowany około 1900 roku, pod względem architektonicznym podobny do pałacu w Natolinie. Jego pierwszym właścicielem był Stanisław Marchwicki. Prezentuje on styl klasycystyczny. To budynek piętrowy w kształcie prostokąta. Na frontowej ścianie widać środkowy ryzalit oraz eliptyczny portyk z czterema korynckimi kolumnami. Po bokach widnieją parterowe dobudówki. Otoczony jest zarośniętym i zaniedbanym parkiem.

W powiecie mińskim, w miejscowości Dębe Małe, istnieje pałac pochodzący z końca XX wieku. Jego pierwszym posiadaczem był Antonii Karol Stulgiński. To obiekt piętrowy, o kształcie prostokąta, z wysuniętą częścią środkową, która jest zakończona trójkątnym szczytem. Wykazuje on cechy stylu neorenesansowego.

W powiecie wołomińskim, we wsi Chrzęsne, warto zobaczyć pałac z 1635 roku, którego pierwszym właścicielem był Stefan Dobrogost Grzybowski. Jest to budynek murowany, o podstawie w kształcie prostokąta. Reprezentuje styl późnorenesansowym. Zewnętrzny wygląd budowli jest dość skromny. W swojej historii był domem mieszkalnym, ośrodkiem poprawczym i wychowawczym, szkołą oraz internatem.

W powiecie sochaczewskim, w miejscowości Gawłów, stoi pałac, który został wzniesiony w latach 1880–1890. Pierwszym jego posiadaczem był Bolesław Gołębiowski. W jego elewacjach widoczne są dwa ryzality: od frontu oraz od strony ogrodu. W regionie tym mieści się również pałac w Giżycach. Został on wzniesiony w 1975 roku na zamówienie rodu Suskich. Charakteryzuje się stylem neorenesansowym z neogotycką wieżą. Aktualnie funkcjonuje w nim dom dziecka. Równie interesujący jest teresiński pałac z końca XIX wieku. Był on pierwszą rezydencją Mieczysława Epsteina. To budynek typowy dla stylu francuskiego.

W powiecie żyrardowskim, w Guzowie, stoi kolejny interesujący zabytek. Został on wybudowany pod koniec XVIII wieku. Ciekawym obiektem jest również XIX-wieczny pałac w Osuchowie. Posiada on elementy późno klasycystyczne i neorenesansowe. Część środkowa budynku jest piętrowa, po bokach zaś znajdują się parterowe dobudówki. W swojej historii był wykorzystywany jako obiekt mieszkalny, urząd pocztowy oraz szkoła. Dziś mieści się w nim ośrodek szkoleniowy.

W powiecie węgrowskich, we wsi Łochów, wyróżnia się pałac z końca XIX wieku. Został on wybudowany na zlecenie hrabiego Hornowskiego. Jego środkowa część jest parterowa, po bokach zaś znajdują się piętrowe ryzality. W miejscu tym często gościł Cyprian Kamil Norwid. W latach 2005–2008 prywatna firma sfinansowała gruntowny remont budynku. Dziś mieści się tu centrum konferencyjno-wypoczynkowe. Kolejny godny uwagi zabytek znajduje się w miejscowości Stara Wieś. Jest to malowniczy obiekt pochodzący z XVII wieku. Powstał na zlecenie Bogusława Radziwiłła. Aktualnie po gruntownej przebudowie służy jako ośrodek szkoleniowy Narodowego Banku Polskiego.

W powiecie pruszkowskim odnajdujemy Helenów i mieszczący się tam pałac z początków XIX wieku. Pierwszym jego posiadaczem był Adam Ostrowski. Po kilkudziesięciu latach istnienia został przebudowany. Jest to obiekt piętrowy z trzema ryzalitami: dwoma skrajnymi i jednym środkowym. Główne wejście znajduje się w centrum frontowej strony w parterowym portyku.

W powiecie legionowskim, w miejscowości Jadwisin, znajdziemy XIX-wieczny zabytek, który przez długie lata należał do rodu Radziwiłłów. Jest to budynek parterowy z użytkowym poddaszem i piętrowymi ryzalitami. Został całkowicie wyremontowany po drugiej wojnie światowej. Obiekt otoczony jest parkiem i lasem.

W powiecie gostynińskim, w miejscowości Luszyn, znajduje się XIX-wieczny pałac, którego pierwszym właścicielem była rodzina Grabskich. Jest to obiekt piętrowy z użytkowym poddaszem o dość prostej bryle. Wejście znajduje się w portyku posiadającym cztery kolumny. Inny zabytek stoi w miejscowości Sanniki. Prezentuje on styl neorenesansowy o charakterze willi włoskiej. Obecnie mieści się tu Europejskie Centrum Artystyczne im. Fryderyka Chopina.

W powiecie płockim, w miejscowości Łąck, napotykamy pałac wybudowany w latach 1872–1873. Pierwszym właścicielem obiektu był Mikołaj Fuhrman. Ma on charakter neorenesansowy o bardzo nieregularnej bryle. Położony jest w otoczeniu drzewostanów. W miejscowości Studzieniec odnajdujemy kolejny pałac, który został wybudowany blisko 1790 roku. Pierwszymi jego właścicielami była rodzina Skarżyńskich. Dziś znajduje się on rękach prywatnego właściciela i niestety jego stan jest bardzo zły. Równie interesujący obiekt ziemi płockiej napotykamy w miejscowości Słubice. Jest to budowla pochodząca z drugiej połowy XVIII wieku. W czasach powojennych swoją siedzibę miały to posterunek milicji oraz placówki szkolne.

Pałace możemy spotkać również w wielu innych miejscach województwa mazowieckiego, takich jak: Zielona (powiat żuromiński), Turna (powiat węgrowski), Niewikla, Zdunowo i Nacpolsk (powiat płoński), Michałów Górny (powiat grójecki), Młochów, Wola Boglewska, Tomczyce i Świdno (powiat pruszkowski), Pass, Pilaszków, Płochocin ,Zaborówek i Zaborów (powiat warszawski zachodni), Promna (powiat białobrzeski), Rudno (powiat otwocki), Rybienko Stare (powiat wyszkowski), Skotniki (powiat sochaczewski), Zatory (powiat pułtuski), Wola Błędowa (powiat nowodworski), Wielgolas (powiat miński) oraz Szczawin (powiat ostrołęcki).

Anna Kapuścińska 31-1-2015

Źródło: T. S. Jaroszewski, Marek Gierlach, Po pałacach i dworkach Mazowsza, Wydawnictwa Naukowo Techniczne, Warszawa 1995; www.polskiezabytki.pl

Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text