Województwo mazowieckie

Fitness dla mózgu, czyli jak rozwinąć kreatywność
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 13 kwiecień-31 maj 2015
ilustracja

Kto może być kreatywny? W pewnym sensie każdy, choć oczywiście są pewne ograniczenia. Na przykład ktoś, kto nie ma słuchu nie zacznie nagle z sukcesami komponować. Ale niektóre zdolności twórcze można, a nawet trzeba rozwijać poprzez ćwiczenia. Nie ma przecież genialnych sportowców, którzy odnoszą sukcesy bez treningu... Podobnie jest z twórczością.

   Na początek warto jednak zadać sobie jedno, proste pytanie: co mnie ciekawi? Jeśli jesteś w stanie na nie odpowiedzieć, to już dobrze, gorzej jeśli nie potrafisz. Może to oznaczać, że nie ma takiej rzeczy, która naprawdę Cię interesuje. A gdy człowiek nie ma w sobie ciekawości, trudno jest mu być twórczym.

   Mówi się, że małe dzieci są kreatywne. To prawda, obserwując zabawę dziecka możemy dostrzec jak nieszablonowo myśli, jakie jest spontaniczne, żywiołowe i twórcze. Taka jest istota rozwoju dziecka - aby poznać świat musi nieustanie go odkrywać, uczyć się nowych rzeczy, by na tej podstawie oprzeć swoje późniejsze doświadczenie. Jednak twórczość dziecięca prawie nigdy nie jest wybitna. Nawet geniusze w swoich dziedzinach, jak Chopin, czy van Gogh nie zapisali się na kartach historii dzięki dziełom stworzonym w dzieciństwie. Nawet jeśli w młodości osiągali sukcesy, to w dojrzałym życiu ich osiągnięcia były znacznie bardziej doniosłe. Śledząc biografie wybitnych twórców zauważymy też, że wiek nie determinuje osiągnięć – wiele ważnych dzieł powstało przed 25 rokiem życia (np. Newton opracował prawo grawitacji), wiele już po 60 (Goethe skończył pisać „Fausta” w wieku 81 lat!).

Badania poświęcone rozwojowi kreatywności pozwoliły sformułować tak zwaną „zasadę dziesięciu lat”. Według niej, do twórczości wybitnej dochodzi się po około 10 latach intensywnej pracy. Intensywnej, bo chodzi tu o kilka godzin pracy, wykonywanej każdego dnia przez cały ten okres. Dopiero wtedy można osiągnąć mistrzostwo w sporcie, muzyce, literaturze, nauce. Według tej teorii trzeba poświęcić 10 000 godzin na ćwiczenia, aby zostać mistrzem w swojej dziedzinie. Recepta na sukces nie jest jednak tak prosta. Nie wystarczy samo ćwiczenie, potrzeba też zdolności, szczęścia i wsparcia otoczenia. Z drugiej strony sam geniusz też nie wystarczy.

   Wszystko to odnosi się do ludzi wybitnych, jednak dla całej reszty również wypływa z tego ważny wniosek – na bycie kreatywnym nigdy nie jest za późno. Ważne też, aby ze względu na wiek nie rezygnować z twórczej aktywności. Dzięki posiadanemu doświadczeniu i wiedzy możemy ją wynieść na inny, wyższy poziom. Aby zachować sprawność umysłową trzeba ćwiczyć swój mózg. Jak to zrobić, aby stać się bardziej kreatywnym?

   Często nasze myślenie polega na stosowaniu utartych, dobrze znanych, czy sprawdzonych sposobów rozwiązywania problemów niezależnie od sytuacji, w jakiej się znaleźliśmy. To bardzo ułatwia nam wszelkie typowe problemy, czy nawykowe czynności. Jest niestety zgubne w nowych sytuacjach. To tak zwana sztywność myślenia, którego przeciwieństwem jest giętkość. Człowiek myślący giętko jest w stanie wymyślać różnorodne rozwiązania problemu, dopasowywać je w zależności od sytuacji. Jest wiele ćwiczeń rozwijających giętkość myślenia. Oto kilka przykładów:

Wymyśl jak najwięcej całkiem nowych zastosowań dla mydła (na przykład – z mydła można wyrzeźbić figurkę; można użyć go zamiast kredy do pisania po asfalcie; można zrobić z niego pieczątki). A Ty jakie nowe zastosowania wymyśliłeś? Zastanów się teraz, jak można w niekonwencjonalny sposób wykorzystać np. żelazko, papier toaletowy, wałek do ciasta... czy cokolwiek innego…

   Płynność myślenia jest także ważnym elementem bycia twórczym, ułatwia myślenie dywergencyjne, czyli otwarte. To nic innego, jak zdolność do generowania dużej liczby pomysłów w krótkim czasie. Osoby o wysokim poziomie płynności myślenia nie maja kłopotu z wymyślaniem wielu rozwiązań jednego problemu, nowych idei, koncepcji. Płynność przydaje się na przykład podczas burzy mózgów. Jak ją rozwijać? Oto ćwiczenia:

Wymień w ciągu minuty jak najwięcej słów zaczynających się na „al” (np. altruizm, alfabet), „gr”, lub kończących się na „ut” itp. Wymień jak najwięcej przymiotników opisujących drzewo (np. wysokie, zielone, suche, szumiące...), albo: but, krowę, telefon, itp.

   Podobnie zastanawianie się nad następstwami różnych, mało prawdopodobnych wydarzeń bardzo pobudza wyobraźnię, choć nie jest wcale łatwe. Spróbuj odpowiedzieć sobie na pytanie: co by było, gdyby okazało się, że chodzenie na rękach podnosi poziom inteligencji? Co by było, gdyby psy mogły być niewidzialne? Co by było, gdyby samochody jeździły tylko w nocy? Dzięki takiemu podejściu do zagadnienia powstało wiele przełomowych odkryć i wynalazków. Poprzez abstrakcyjne pomysły, można rozwiązać wiele faktycznych problemów. Swoją kreatywność można rozwijać samemu, wiele ciekawych ćwiczeń znajdziecie w literaturze poświęconej tej tematyce. Można też wybrać się na trening twórczości, gdzie w niewielkiej grupie pracuje się nad pobudzeniem własnej kreatywności.

Katarzyna Dobrowolska-Wójcik

Anna Piórkowska 13-4-2015

Źródło: Szmidt K. ABC kreatywności. Wadawnictwo Difin, Warszawa 2010.

źródło ilustracji: www.pixabay.com

Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text