Województwo mazowieckie

Dr Józef Psarki- ostrołęczanin XX wieku
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 15 styczeń-15 marzec 2015

Doktor Józef Psarski żył w latach 1868-1953, z czego blisko sześćdziesiąt lat swojego życia spędził na Kurpiowszczyźnie. Przybył tu w wieku 26 lat jako absolwent studiów medycznych w Kijowie, z dyplomem doktora medycyny o specjalizacji interna, pediatria oraz ginekologia. Początkowo podjął pracę w Myszyńcu, ale po kilku miesiącach osiedlił się i rozpoczął pracę lekarza kolejowego w Ostrołęce. We wspomnieniach ludzi żyjących w tamtych czasach, doktor Psarski zapamiętany jest jako lekarz o wielkiej wiedzy i skuteczności leczenia, potrafiący wyleczyć każde schorzenie. Co najważniejsze, był lekarzem
z powołania. Udzielał pomocy wszystkim, bez wyjątków, bez względu na stopień zamożności, narodowości czy wyznawaną religię. Dzięki temu szybko zdobył uznanie i zaufanie mieszkańców całej Kurpiowszczyzny. Ponadto przyjeżdżali do niego pacjenci z miejscowości oddalonych o kilkaset kilometrów od Ostrołęki.

Doktor Józef Psarski oprócz swojej pracy zawodowej zajmował się działalnością oświatową i społeczną. Był inicjatorem i organizatorem pierwszych szkół polskich na terenie Ostrołęki, zakładał warsztaty rzemieślnicze, pierwszy sklep spółdzielczy
w Ostrołęce, a także kasy zapomogowo-pożyczkowe dla drobnych rzemieślników
i kupców. Był również inicjatorem założenia Towarzystwa Wioślarskiego, które rozwijało kulturę fizyczną zarówno młodzieży, jak i starszych. Rozwijał działalność Ochotniczej Straży Pożarnej. Poza tym był założycielem biblioteki, w której zgromadził literaturę patriotyczną, a która stanowiła pierwszą książnicę na terenie Ostrołęki, a także Instytutu Ludowego.

Doktor Józef Psarski był przekonany, że edukacja jest najlepszym sposobem na polepszenie losu biedniejszej części społeczeństwa. Wszystkie swoje starania i inicjatywy skupiał na dzieciach i młodzieży, gdyż ich uważał za przyszłość narodu. Dlatego też organizował kolejne szkoły. Pierwszą było założone w 1913 roku progimnazjum dla chłopców. Sześć lat później powstało ośmioklasowe Gimnazjum Państwowe im. Króla Stanisława Leszczyńskiego. W 1921 roku powołana została pierwsza szkoła rzemieślnicza (ślusarsko-mechaniczna) dla chłopców po szkole powszechnej, a w 1930 roku zorganizowano kursy krawiecko-bieliźniarskie, które w 1937 roku, pod opieką Macierzy Szkolnej w Ostrołęce, przekształciły się w Żeńską Szkołę Rękodzielniczą Macierzy Szkolnej. Każda z powstałych szkół posiadała bursę, aby umożliwić naukę biednej młodzieży chłopskiej i rzemieślniczej. Chociaż w organizowaniu szkół pomagali Psarskiemu inni mieszkańcy oraz instytucje, to on był głównym motywatorem, on również wykładał środki na ich rozwój i wyposażenie.

Szczególną troską otaczał Męską Szkołę Rzemieślniczo-Przemysłową Macierzy Szkolnej w Ostrołęce. Dla potrzeb tej szkoły doktor Psarski wykupił od państwa
i przebudował starą cerkiew. Za własne pieniądze zakupił niezbędne dla tej placówki wyposażenie. Również po zakończeniu II wojny światowej nie szczędził trudu, aby odnaleźć i sprowadzić do szkoły wywiezione przez Niemców maszyny,
a brakujący sprzęt uzupełniał, kupując go za własne pieniądze. Aż do końca swoich dni, nawet kiedy został odsunięty od swojej szkoły przez ówczesną władzę, interesował się jej losami i uczącą się w niej młodzieżą.

Józef Psarski był oddanym społecznie patriotą, co prezentował na wszystkich etapach swojego życia i za co trzykrotnie był zsyłany na Sybir oraz wielokrotnie aresztowany. Był członkiem kilku organizacji niepodległościowych m.in. Ligi Narodowej. Znane są jego powiązania z endecją i Romanem Dmowskim. W okresie poprzedzającym I wojnę światową utrzymywał kontakt z ośrodkami konspiracyjnymi w Warszawie.
W 1919 roku został wybrany członkiem rady miejskiej w Ostrołęce, wcześniej obejmował stanowisko starosty ostrołęckiego (do wykonywania tych ostatnich obowiązków powrócił w latach 1944–1945). W wieku siedemdziesięciu lat, w czasie hitlerowskiej okupacji stanął w szeregach podziemia. Organizował ruch oporu, objął patronat i funkcję szefa sanitarnego w obwodzie ostrołęckim Armii Krajowej pod pseudonimem „Piotr”. Niósł bezinteresowną pomoc lekarską partyzantom AK, Armii Ludowej, Gwardii Ludowej, inteligentom, chłopom i dzieciom. Pod kryptonimem "Golesin" spotykał się także z uczniami tajnego gimnazjum.

Działalnością, którą trzeba szczególnie wyróżnić w życiu doktora Psarskiego było harcerstwo. Był aktywnym działaczem Związku Harcerzy Polskich, jedynym harcmistrzem na terenie ówczesnego województwa warszawskiego. Do późnej starości zakładał mundur harcerski i nigdy, nawet podczas hitlerowskiej okupacji, nie rozstawał się z Krzyżem Związku Harcerstwa Polskiego. Dla społeczności harcerskiej organizował liczne obozy i wycieczki. Był dla młodzieży skarbnicą wiedzy, którą umiał przekazywać w sposób prosty i z poczuciem humoru. Harcerstwo było kolejną dziedziną na terenie Ostrołęki, na której rozwój Józef Psarski miał ogromny wpływ.

Żył bardzo skromnie. Nie gonił za zaszczytami
i wyróżnieniami, nigdy też za swoją działalność nie został uhonorowany żadnym odznaczeniem. Jego prywatne życie upłynęło na niesieniu bezinteresownej pomocy innym i ojczyźnie. Zmarł przeżywając blisko 85 lat. Zgodnie z ostatnią wolą został pochowany na cmentarzu w Ostrołęce.

Pomimo upływającego czasu współczesna Ostrołęka nie zapomniała o doktorze Psarskim. Został on patronem Zespół Szkół Zawodowych nr 1 w Ostrołęce, w której to zawisła tablica pamiątkowa, a w sposób uroczysty obchodzone są rocznice urodzin i śmierci patrona, tu także odbywają się liczne konkursy wiedzy o jego życiu i działalności. Szkoła opiekuje się również grobem doktora Psarskiego. Ponadto jego imię nosi ostrołęcki szpital oraz jedna z ulic w mieście. W maju 2010 roku został odsłonięty pomnik-ławeczka doktora Józefa Psarskiego na skwerze jego imienia przy ul. Kościuszki w Ostrołęce.

 

 

Paulina Piekarska

p.piekarska@mazowszanie.eu

Paulina Piekarska 15-1-2015
ikonka jak dojechać

Źródła: Doktor Józef Psarski 1868-1953, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe im. Adama Chętnika, Ostrołęka 2004.

http://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_Psarski,

http://www.szpital.ostroleka.pl/o-nas/patron.

Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text