Województwo mazowieckie

Dlaczego warto spożywać zboża?
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 8-30 czerwiec 2015
ilustracja

Różnorodność produktów żywnościowych, które współczesny człowiek ma do wyboru przy bilansowaniu swojej diety, powoduje niejednokrotnie mętlik w głowie i podążanie za aktualnie narzucanymi żywnościowymi modami. Dlatego też, aby racjonalnie skomponować swoje posiłki, należy poznać dwanaście podstawowych grup żywności, ich asortymenty, wartość odżywczą oraz zalecenia co do spożywania ich na co dzień. Zboża są podstawą wyżywienia, warto więc przyjrzeć się bliżej tej grupie produktów.

   Wychodząc od definicji, rośliny zbożowe to grupa roślin uprawnych, należących w większości do jednorocznych roślin trawiastych, które są bogatym źródłem tzw. skrobi zapasowej. Do podstawowych roślin zbożowych na świecie zalicza się: pszenicę (dominującą w Europie), ryż (w Azji), kukurydzę (w obu Amerykach), sorgo (w Afryce), a poza tym żyto, jęczmień, owies, grykę i proso. Wyróżnia się odmiany jare (jednoroczne rośliny uprawne wysiewane na wiosnę i zakwitające w tym samym sezonie wegetacyjnym) i ozime (jednoroczne rośliny uprawne, które po zakwitnięciu wymagają okresu przechłodzenia nasion, są więc wysiewane jesienią). Na krajowych glebach przeważa uprawa zbóż ozimych, których plony są znacznie większe niż zbóż jarych. W Polsce dominuje uprawa pszenicy. Tendencje wzrostową wykazuje również pszenżyto, jęczmień i kukurydza. Spada natomiast uprawa żyta. Na niezmiennym poziomie znajduje się uprawa owsa, a ponadto uprawiane są niewielkie ilości gryki i prosa.

   Pszenica zwyczajna jest najpopularniejszym gatunkiem pszenicy uprawianym w Polsce, ze względu na tradycję „chlebową”. Pszenicę warto spożywać ze względu na jej zdolność do oczyszczania i wzmacniania pracy wątroby. Ponadto ziarna pszenicy wykazują właściwości lecznicze przy bezsennościnerwicach i problemach związanych z menopauzą. Stymuluje także wzrost i masę ciała, dlatego zalecana jest dzieciom. Najszybciej trawione są kiełki pszenicy, które posiadają duże ilości soli mineralnych oraz stanowią źródło witaminy E. Drugie zboże pod względem popularności uprawy w Polsce to jęczmień, który jest zaliczany do najstarszych i najważniejszych zbóż na całym świecie. Ze względu na krótki okres wegetacji (90 dni) jego uprawa możliwa jest w miejscach o chłodniejszym klimacie. Jęczmień zawiera duże ilości witaminy PP, wpływa korzystnie na pracę śledziony, trzustki, jelit i żołądka. Poza tym wzmacnia układ nerwowy i krwionośny, obniża poziom cholesterolu i dlatego uznawany jest za doskonały lek przeciwnowotworowy i przeciwwirusowy. Natomiast owies należy do stosunkowo młodych roślin uprawnych. W Polsce spożycie produktów zawierających owies jest statystycznie kilkakrotnie niższe niż w innych krajach. W krajach wysokorozwiniętych powszechna jest świadomość znaczenia zdrowego żywienia, a owies stosowany jest jako produkt dietetyczny i leczniczy. Posiada on dużą zawartość białka i zdrowego tłuszczu, żelaza i witamin z grupy B. Ma działanie wzmacniające organizm, zapewnia siłę fizyczną i energię życiową. Polecany jest przy niedoczynności tarczycy, zaburzeniach sprawności seksualnej i bezpłodności. W postaci otrębów owsianych doskonale obniża poziom cholesterolu. Regularnie wypijany wywar z owsa działa jako środek bakteriobójczy, który wzmacnia odporność i zapobiega chorobom zakaźnym. Z kolei żyto to zboże charakteryzujące się dużą ilością składników mineralnych, tj. żelazo, fluor czy sód. Ziarna żyta wspomagają proces budowy tkanki mięśniowej, oczyszczają i odbudowują naczynia krwionośne. Natomiast regularne spożywanie pieczywa pełnoziarnistego z żyta, na zakwasie, wspomaga leczenie miażdżycy, gdyż hamuje wchłanianie złego cholesterolu w jelitach.

   Zboża znalazły zastosowanie w różnych gałęziach przemysłu m.in. piekarnictwie, browarnictwie, młynarstwie, farmaceutyce. Najbardziej znane produkty otrzymywane z ziarna zbóż to: mąki (o różnym stopniu przemiału), kasze drobno i gruboziarniste, a w dalszej kolejności różnego rodzaju pieczywo (bułki, chleby, krakersy, pieczywo cukiernicze), makarony czy, ostatnio bardzo popularne, zbożowe przetwory śniadaniowe.

   Najkorzystniej jest spożywać przetwory zbożowe w połączeniu z mlekiem
i produktami mlecznymi, ze względu na wzajemne uzupełnianie się wartości odżywczych tych produktów, a to skutkuje efektywniejszym wykorzystaniem zawartego w nich białka.

   Spożycie przetworów zbożowych w Polsce maleje, a tak naprawdę to one stanowią podstawę piramidy żywieniowej. Wynika to głównie ze zmiany stylu życia, gdyż często osoby będące na diecie rezygnują w pierwszej kolejności z pieczywa, mąk i kasz i zastępują je produktami wysokobiałkowymi. Warto jednak uzmysłowić sobie, iż produkty zbożowe są głównym źródłem energii (ok. 50-60 % dostarczanych w ciągu dnia), dlatego wskazane jest spożywanie ich nawet w każdym posiłku, w ramach codziennego jadłospisu.

Paulina Piekarska

Anna Piórkowska 8-6-2015

Źródła:http://www.arr.gov.pl/data/00321/rynek_zboz_2013_pl.pdf, J. Gawęcki, M. Zielke Żywność- wartość odżywcza i jakość zdrowotna w „Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu” J. Gawęckiego i L. Hryniewskiego, Wyd. PWN, s. 307-311, http://www.lubiekasze.pl/, http://portal.abczdrowie.pl/zboza.

Foto: Paulina Piekarska

Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text