Województwo mazowieckie

Czym jest budżet unijny i na co jest przeznaczany?
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 15 styczeń 2015
ilustracja

Budżet unijny to nic innego jak plan dochodów i wydatków Wspólnoty Europejskiej, sporządzany w walucie europejskiej, czyli euro, na okres jednego roku (tożsamego z rokiem kalendarzowym). Roczne budżety opracowywane są w oparciu i z uwzględnieniem wieloletnich perspektyw finansowych, które stanowią plan wydatków określający minimalne i maksymalne kwoty, jakie UE może wydatkować w poszczególnych obszarach działalności w ciągu siedmiu kolejnych lat. Wyznaczają one zatem polityczne priorytety Unii na okres siedmiu lat.

W jaki sposób opracowywany jest budżet UE? Podejmowanie decyzji dotyczących wysokości i przeznaczenia środków UE jest demokratycznym procesem. Budżet opracowywany jest przez Komisję Europejską (organ wykonawczy UE), a następnie omawiany i uzgadniany przez Radę Unii Europejskiej (skupia ona przedstawicieli państw członkowskich UE, w tym Polski) oraz Parlament Europejski (do którego wybierani są również reprezentanci Polski). Po przyjęciu budżetu Komisja zarządza jego wykonaniem bezpośrednio lub wspólnie z państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Wydatki podlegają kontroli Europejskiego Trybunału Obrachunkowego.

Skąd pochodzą pieniądze zasilające budżet Unii Europejskiej? Środki finansowe wpływają do budżetu UE ze składek państw członkowskich, czyli tzw. zasobów własnych UE. Składki pochodzą z następujących źródeł: 75% kwot uzyskanych przez państwo członkowskie z opłat rolnych i cukrowych (opłaty wyrównawcze) oraz opłat celnych pobieranych od towarów sprowadzanych spoza krajów unijnych, z wpłat opartych na przychodach z tytułu VAT, które nie mogą przekroczyć 50% wartości dochodu narodowego brutto państwa członkowskiego. Państwa członkowskie płacą składki proporcjonalne do ich udziału w dochodzie narodowym brutto UE. Maksymalna, łączna wielkość wpłat do budżetu UE wszystkich państw członkowskich nie może przekroczyć 1,24 % łącznego dochodu Unii, a w rzeczywistości oscyluje ona na poziomie około 1%. Taki też procent swojego dochodu brutto, każde państwo członkowskie wpłaca do budżetu ogólnego UE. Nieznaczną część środków finansowych stanowią również inne źródła, np. odsetki bankowe, podatki od wynagrodzeń pracowników unijnych instytucji czy kary finansowe nakładane na przedsiębiorstwa nie przestrzegające zasad uczciwej konkurencji. Co ważne, każde z państw członkowskich zachowuje kontrolę nad własnym systemem podatkowym.

Na co przeznacza się unijne pieniądze? Z unijnego budżetu finansowane są wszelkie działania podejmowane przez Unię. Największą część, bo ok. 94 % środków unijnych przeznacza się na poszczególne polityki UE. Pozostałą część budżetu stanowią wydatki poniesione na funkcjonowanie instytucji Unii Europejskiej. Środki te przeznaczane są na: wynagrodzenia pracowników unijnych, ich emerytury, tłumaczenia pisemne i ustne, systemy bezpieczeństwa, utrzymanie budynków, systemy informatyczne itp.

1. Wydatki w podziale na państwa członkowskie w 2012 r. (w mln euro) źródło: Komisja Europejska. Dyrekcja Generalna ds. Budżetu

 

Dlaczego więc Polska otrzymuje z budżetu UE więcej niż wpłaca? Każdy z krajów członkowskich wpłaca do unijnego budżetu około 1% swojego dochodu narodowego brutto. Dlatego też państwa, których DNB jest wysoki, wpłacają nominalnie więcej pieniędzy niż państwa o niższym poziomie DNB. Polska w dalszym ciągu zalicza się do krajów o niższym poziomie rozwoju gospodarczego niż średnia UE oraz krajów, w których zasadniczą rolę odgrywa rolnictwo, a przez to jest jednym z głównych beneficjentów największych polityk UE - spójności i rolnej, czego skutkiem jest otrzymywanie z budżetu UE większej ilości środków, niż wielkość wpłacanej do budżetu składki.

Jakie są główne cele strategiczne UE na okres finansowania 2014-2020? W okresie finansowania 2014-2020 podejmowane będę przede wszystkim działania zmierzające do wzrostu zatrudnienia i konkurencyjności, dzięki zwiększeniu inwestycji w edukację i badania oraz dziedziny takie jak transport, energetyka oraz technologie informacyjno-komunikacyjne. Kolejnym aspektem będzie uproszczenie zasad wykorzystywania środków unijnych i monitoring inwestycji pod względem osiąganych rezultatów, co przyczyni się do większej efektywności wydatkowania środków pochodzących z budżetu UE. Ponadto zostanie zreformowana wspólna polityka rolna (po to aby rolnictwo europejskie było bardziej konkurencyjne i przyjazne środowisku naturalnemu), podjęta walka ze zmianami klimatycznymi, a także skupienie finansowania na najbiedniejszych państwach i regionach UE oraz ograniczenie wydatków na unijną administrację.

 

 

Paulina Piekarska

p.piekarska@mazowszanie.eu

Paulina Piekarska 15-1-2015

Źródła: http://www.cie.gov.pl/, materiały Komisji Europejskiej

Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text