Województwo mazowieckie

Czas na żurawinę
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 9 kwiecień-9 maj 2015
ilustracja

Ze względu na wysokie plony, dobrą cenę owoców oraz ich walory zdrowotne i smakowe szybko wzrasta zainteresowanie uprawą żurawiny wielkoowocowej. Największe europejskie jej plantacje znajdują się na Litwie i Białorusi, ale również polscy rolnicy mają szansę zająć się uprawą tej rośliny – tym bardziej, że nie jest ona szczególnie wymagająca.

   Żurawina jest zimozieloną krzewinką z rodziny wrzosowatych. Kwitnie od czerwca do końca lipca. Ma długie, płożące się rozłogi, z których wyrastają drobne, pionowe pędy owocowe. Tylko część pędów krótkich tworzy pąki kwiatowe. Liście są małe, błyszczące i zimozielone. Jasnoróżowe kwiaty, osadzone na długich szypułkach przypominają głowę żurawia, stąd wzięła się nazwa rośliny. Rozwój owoców trwa 75-100 dni. Dojrzewają pod koniec września i w październiku, a można je zbierać do jesiennych przymrozków. W zależności od odmiany mogą być owalne, kuliste, gruszkowate o białym, kruchym miąższu i błyszczącej czerwonej skórce. Doskonale nadają się na galaretki, soki, syropy, nalewki i do potraw mięsnych. Zawarte w nich substancje aktywnie zapobiegają przeziębieniom, chorobom serca i infekcjom układu pokarmowego.

   Naturalnym środowiskiem występowania tej rośliny są dobrze nasłonecznione torfowiska, ubogie w składniki pokarmowe, o bardzo kwaśnej glebie. Gleby ciężkie, zlewne oraz piaszczyste trzeba nawozić dużą dawką trocin, kory lub torfu wysokiego, co spowoduje ich zakwaszenie i rozluźnienie. Warunki, które trzeba spełnić przy uprawie tego gatunku to przede wszystkim utrzymanie stałego pH gleby, czyli zachowanie jej odpowiedniej kwasowości, która waha się w granicach 3,5-4,0 pH. Roślina wymaga dużej ilości wody i długiego okresu wegetacji (IV-X). Ma dość płytki system korzeniowy i podczas dużych upałów ulega przesuszeniu, niezbędne jest więc systematyczne nawadnianie i podlewanie. Żurawina dobrze znosi mrozy, ale często zdarza się przemarzanie pędów na przedwiośniu, po stopnieniu śniegu, gdy są duże wahania temperatury.

Znane odmiany żurawiny

Howes- późna, odporna na przymrozki, średnio plenna, o czerwonych owocach średniej wielkości, przydatnych do przechowywania.

McFarlin- dość późna, o dużych czerwonych i błyszczących owocach, ceniona w stanie świeżym.

Early Black-o bardzo intensywnej ciemnoczerwonej i błyszczącej skórce.

Searles- średnio późna, plenna, o średniej wielkości.

Nowe jej odmiany

Stevens- średnio późna, bardzo plenna, wysoka o dużych liściach.

Ben Leer- wczesna, bardzo plenna, średnio silny wzrost, liście średniej wielkości, duże, lekko wydłużone owoce o ciemnoczerwonej skórce.

Pilgrim- odmiana późna, bardzo plenna, silny wzrost rośliny, bardzo duże owalne owoce, pokryte intensywnym nalotem woskowym, cenione w przetwórstwie.

   Najodpowiedniejszą porą sadzenia żurawiny jest wczesna wiosna. Sadzonki należy przygotować z długich pędów, które tnie się na odcinki o długości 10-12 cm i umieszcza w skrzynce z kwaśnym torfem. Gdy rośliny się ukorzenią należy je przesadzić do multipletów, a po kilku tygodniach wysadzić do ogrodu. Sadzimy je płytko, w rozstawie 25x25 cm lub 50x50 cm. Przez pierwsze tygodnie po posadzeniu rośliny obficie podlewamy, aby zaczęły szybko rosnąć. Ważnym zabiegiem jest ściółkowanie, używamy do tego celu kory sosnowej, piasku gruboziarnistego lub trocin. Warstwa o grubości 5-10 cm chroni glebę przed utratą wody, zapobiega także szybkiemu zachwaszczeniu i pozwala ułatwia roślinom zakorzenienie się. Żurawina nie wymaga dużych dawek nawozów. Spośród nich szczególnie ważne jest podawanie azotu i potasu. Nawożenie azotowe zwiększa liczbę i wielkość owoców, natomiast jego nadmiar ogranicza wybarwianie się jagód.

   Bardzo ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest zwalczanie chwastów. W pierwszym i drugim roku plantację odchwaszczamy ręcznie, uważając żeby przy okazji nie wyrwać słabo ukorzenionej sadzonki. Co 3-4 lata należy przeprowadzać ponowne zapiaszczanie, pozwala to napowietrzyć górną warstwę gleby, w której znajduje się główna masa korzeni, a także zapobiega zachwaszczaniu roślin.

   Pierwsze zbiory owoców zaczynają się po trzech latach, a największe plony są w piątym roku uprawy. Zbiór zaczyna się w połowie września, natomiast kończy pod koniec października. Plony wynoszą około 16 ton z ha, a na wzorowo prowadzonych plantacjach można zebrać nawet 25 ton.

   Żurawinę możemy zbierać na dwa sposoby tj. na mokro i sucho. Do zbierania na sucho wykorzystywane są samobieżne maszyny, przypominające kosiarkę do trawy. Urządzenia te przy pomocy metalowych zębów wyczesują jagody i przenoszą do podwieszanych z tyłu pojemników. Owoce zbierane tym sposobem są lepszej jakości od zbieranych na mokro i często trafiają na świeży rynek. Większość upraw zbierana jest jednak na mokro. Do tego typu zbioru, jesienią plantacje są zalewane wodą na głębokość 20-50 cm, a później przy użyciu specjalnych maszyn owoce są strącane z krzewinek i wypływają na powierzchnię. Pływające owoce zgarnia się, ładuje na przyczepy i przeznacza zazwyczaj do zakładów przetwórczych.

   Krzew żurawiny jest rośliną długowieczną i przy zapewnieniu odpowiedniej pielęgnacji i nawożenia może naprawdę owocować przez wiele lat. Żurawina choć nadal bardziej popularna za granicą, ma szansę już niedługo stać się jedną z polskich specjalności. I bardzo prawdopodobne, że podobnie jak nieznana do niedawna u nas borówka amerykańska, zapewni naszym rolnikom wysokie plony, a co za tym idzie - duże zyski.

Małgorzata Wyczółkowska

m.wyczolkowska@mazowszanie.eu 9-4-2015

Źródło:  „Żurawina –uprawa” , Działkowiec  Nr 1/2013 r.

„ Żurawina i jej rozmnażanie”, Szkółkarstwo nr 6/2005

„Rośliny wrzosowate na plantacje towarowe”, Hasło ogrodnicze Nr 12/201  

Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text