Województwo mazowieckie

Chrońmy nietoperze!
ikonka - drukuj drukuj
  • ikonka 17 kwiecień 2015-30 kwiecień 2017
ilustracja

Nietoperze to jedyne w Polsce ssaki zdolne do aktywnego lotu. Są zwierzętami bardzo pożytecznymi. Odgrywają ogromną rolę w utrzymaniu równowagi biologicznej. 

W Polsce występuje 25 gatunków nietoperzy. Są to: nocki, mroczki, karliki, gacki, borowce, podkowce i mopek. Wszystkie gatunki żyjące w naszym kraju są małymi zwierzętami. Waga większości z nich mieści się w granicach od 5 do 12 gramów. W przeciwieństwie do innych ssaków nietoperze latają. Są wśród nich zarówno doskonale, jak i słabo latające. W czasie lotu posługują się echolokacją. Wysyłają fale dźwiękowei analizując powracające echo orientują się w przestrzeni i lokalizują swoje ofiary. Również zdolność chodzenia jest różna u poszczególnych gatunków. Są gatunki, które nie umieją wspinać się, ani chodzić po równej powierzchni, a potrafią tylko zwisając przesuwać się wzdłuż gałęzi lub krawędzi. Zwisanie głową w dół umożliwia tym zwierzętom specjalna budowa stóp. W tej pozycji mogą długo przebywać bez żadnego wysiłku. 

Nietoperze są zwierzętami nocnymi, w dzień odpoczywają w swoich kryjówkach, a z nastaniem zmroku wylatują na polowanie. Wszystkie polskie nietoperze są owadożerne. Ich pokarm między innymi stanowią motyle, mrówki, komary, pasikoniki, chrabąszcze. Są bardzo żarłoczne. Masa zjedzonych w ciągu jednej nocy owadów może stanowić nawet połowę masy ich ciała. Na przykład nocek rudy, który waży zaledwie 12 gramów, w nocy potrafi zjeść 500 komarów. Obliczono, że kolonia nocków dużych licząca 500 osobników w ciągu lata eliminuje ze środowiska około 2 ton owadów, w tym wiele gatunków będących szkodnikami sadów, ogrodów i lasów.

Nietoperze żyją w bardzo wielu siedliskach, na obszarach wodno-błotnych, w lasach, na łąkach, na terenach rolniczych, a nawet w centrach miast. Najczęstsze kryjówki tych zwierząt to strychy, wieże kościołów, szpary za okiennicami, piwnice, studnie, dziuple, fortyfikacje, jaskinie i sztolnie.

Nietoperze przychodzą na świat późną wiosną. Wiosną samice gromadzą się w tzw. kolonie rozrodcze, liczące od kilku do kilkuset osobników. W maju i czerwcu w koloniach tych rodzą się małe nietoperze. Każda samica rodzi i wychowuje tylko jedno, bardzo rzadko dwa młode w ciągu roku. Późnym latem nietoperze opuszczają letnie schronienia i przenoszą się do zimowisk, odbywając niekiedy długie wędrówki. Jesienią, kiedy zaczyna brakować ich podstawowego pokarmu, czyli latających owadów, zapadają w sen zimowy, zwany hibernacją. Do pełnej aktywności powracają wiosną, gdy następuje wzrost temperatury.

Budzenie hibernujących nietoperzy może spowodować u nich śmierć głodową. Ryzyko to zwiększa zimowa turystyka w jaskiniach. Natomiast śmiertelnym zagrożeniem dla zwierząt zamieszkujących strychy i inne pomieszczenia są remonty, prowadzone zwłaszcza w czasie, gdy młode nie są jeszcze samodzielne. Dodatkowym niebezpieczeństwem są stosowane w trakcie remontów bardzo toksyczne środki owado- i grzybobójcze służące do konserwacji drewna. Nietoperzom zagrażają również trujące środki ochrony roślin stosowane w rolnictwie i leśnictwie. Poza tym zmniejszanie się liczby ich kryjówek, głównie dziuplastych drzew oraz starych, pełnych zakamarków domów. 

Wszystkie gatunki nietoperzy występujące w Polsce podlegają ścisłej ochronie. Ochrona ta polega na rozwieszaniu specjalnych budek, które wiesza się na ścianach budynków lub na drzewach, na zabezpieczaniu miejsc bytowania nietoperzy, na ochronie prawnej najcenniejszych zimowisk nietoperzy oraz na działaniach edukacyjnych dotyczących tych zwierząt. Poza tym dla 7 gatunków zgodnie z prawem unijnym wyznaczono obszary NATURA 2000. Obejmują one kolonie i żerowiska następujących gatunków: podkowiec mały, podkowiec duży, mopek, nocek duży, nocek orzęsiony, nocek łydkowłosy i nocek Bechsteina.

Jeżeli w nocy do mieszkania wleci nietoperz, należy zgasić światło i otworzyć okno, wówczas sam szybko odleci. Natomiast jeżeli usiądzie na ścianie, to powinno się przykryć go jakimś pojemnikiem, a następnie wsunąć między ścianę a pojemnik kartkę papieru i wypuścić nietoperza na dwór. Trzeba pamiętać, że żadnych dzikich zwierząt nie można dotykać gołymi rękami.

W porównaniu z innymi podobnej wielkości ssakami nietoperze żyją kilkakrotnie dłużej. Mogą one osiągać wiek nawet ponad 30 lat. 

Największy na świecie nietoperz kalong waży 1,5 kg i ma rozpiętość skrzydeł do 170 centymetrów. Natomiast najmniejszy z nich, ryjkonos malutki, waży tylko 2 gramy i jest niewiele większy od trzmiela.

Największe na świecie kolonie nietoperzy liczące ponad 20 milionów osobników żyją w ogromnych jaskiniach Ameryki, a ich wylot z jaskini trwa kilka godzin.

Aleksandra Dębska 17-4-2015
Komunikat

Brak komentarzy dla tego wpisu

Fotogaleria

Strona używa cookie

Zamknij

Original text